İçeriğe geç
OptikOptik.
YKS · Matematik

Trigonometrik Denklemler Soru Çözümü

Trigonometrik Denklemler, YKS Matematik hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

$\tan x - \cot x = 1$ denkleminin çözüm kümesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    $x = \arctan\left(\frac{1+\sqrt{5}}{2}\right) + k\pi$, $k \in \mathbb{Z}$

  2. B

    $x = \arctan\left(\frac{1-\sqrt{5}}{2}\right) + k\pi$, $k \in \mathbb{Z}$

  3. C

    $x = \arctan\left(\frac{1+\sqrt{5}}{2}\right) + \frac{k\pi}{2}$, $k \in \mathbb{Z}$

  4. D

    $x = \arctan\left(\frac{1-\sqrt{5}}{2}\right) + \frac{k\pi}{2}$, $k \in \mathbb{Z}$

  5. $x = \arctan\left(\frac{1+\sqrt{5}}{2}\right) + k\pi$ veya $x = \arctan\left(\frac{1-\sqrt{5}}{2}\right) + k\pi$, $k \in \mathbb{Z}$

    Doğru cevap

Çözüm

Denklemi çözmek için $\tan x = t$ diyelim, so $\cot x = \frac{1}{t}$. Denklem $t - \frac{1}{t} = 1$ olur. Her iki tarafı $t$ ile çarpınca $t^2 - 1 = t$, yani $t^2 - t - 1 = 0$. Bu ikinci dereceden denklemin diskriminantı $\Delta = 1 + 4 = 5$, so kökler $t = \frac{1 \pm \sqrt{5}}{2}$. Yani $\tan x = \frac{1+\sqrt{5}}{2}$ veya $\tan x = \frac{1-\sqrt{5}}{2}$. Her biri için genel çözüm $x = \arctan\left(\frac{1+\sqrt{5}}{2}\right) + k\pi$ veya $x = \arctan\left(\frac{1-\sqrt{5}}{2}\right) + k\pi$, $k \in \mathbb{Z}$ şeklindedir.

Soru 2

$\sqrt{3}\sin x - \cos x = 1$ denkleminin $[0, 2\pi)$ aralığındaki çözüm kümesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    $\{\frac{\pi}{3}\}$

  2. B

    $\{\pi\}$

  3. $\{\frac{\pi}{3}, \pi\}$

    Doğru cevap
  4. D

    $\{\frac{\pi}{3}, \frac{4\pi}{3}\}$

  5. E

    $\{\pi, \frac{4\pi}{3}\}$

Çözüm

Denklemin her iki tarafının karesini alalım: $(\sqrt{3}\sin x - \cos x)^2 = 1^2$

$3\sin^2 x - 2\sqrt{3}\sin x \cos x + \cos^2 x = 1$

$\sin^2 x + \cos^2 x = 1$ olduğundan, denklemi düzenleyelim: $3\sin^2 x + \cos^2 x = 1 + 2\sqrt{3}\sin x \cos x$

Alternatif olarak, $3\sin^2 x + \cos^2 x = 2\sin^2 x + 1$ olduğunu kullanarak: $2\sin^2 x + 1 - 2\sqrt{3}\sin x \cos x = 1$ yani $2\sin^2 x - 2\sqrt{3}\sin x \cos x = 0$

$2\sin x (\sin x - \sqrt{3}\cos x) = 0$

Buradan $\sin x = 0$ veya $\sin x = \sqrt{3}\cos x$ yani $\tan x = \sqrt{3}$

$\sin x = 0$ ise $x = k\pi$, $[0, 2\pi)$ aralığında $x=0, \pi$

$\tan x = \sqrt{3}$ ise $x = \frac{\pi}{3} + k\pi$, $[0, 2\pi)$ aralığında $x=\frac{\pi}{3}, \frac{4\pi}{3}$

Bu çözümleri orijinal denklemde kontrol edelim:

  • $x=0$: $\sqrt{3}\cdot 0 - 1 = -1 \neq 1$ yalancı kök.
  • $x=\pi$: $\sqrt{3}\cdot 0 - (-1) = 1$ doğru.
  • $x=\frac{\pi}{3}$: $\sqrt{3}\cdot \frac{\sqrt{3}}{2} - \frac{1}{2} = \frac{3}{2} - \frac{1}{2} = 1$ doğru.
  • $x=\frac{4\pi}{3}$: $\sqrt{3}\cdot (-\frac{\sqrt{3}}{2}) - (-\frac{1}{2}) = -\frac{3}{2} + \frac{1}{2} = -1 \neq 1$ yalancı kök.

O halde çözüm kümesi $\{\frac{\pi}{3}, \pi\}$ olur.

Soru 3

$\cos(\pi \cdot \sin x) = 0$ denkleminin $[0, 2\pi]$ aralığındaki köklerinin toplamı kaç radyandır?

  1. A

    $\pi$

  2. B

    $2\pi$

  3. C

    $3\pi$

  4. $4\pi$

    Doğru cevap
  5. E

    $5\pi$

Çözüm

$\cos(\theta) = 0$ ise $\theta = \frac{\pi}{2} + k\pi$, $k \in \mathbb{Z}$.

Bu durumda $\pi \sin x = \frac{\pi}{2} + k\pi$.

Her iki tarafı $\pi$'ye bölersek: $\sin x = \frac{1}{2} + k$.

$\sin x$ değeri $[-1,1]$ aralığında olduğundan, $\frac{1}{2} + k$ bu aralıkta olmalıdır.

$k=0$ için $\sin x = \frac{1}{2}$, $k=-1$ için $\sin x = -\frac{1}{2}$. Diğer $k$ değerleri aralık dışıdır.

$[0, 2\pi]$ aralığında: $\sin x = \frac{1}{2}$ için $x = \frac{\pi}{6}$ ve $x = \frac{5\pi}{6}$; $\sin x = -\frac{1}{2}$ için $x = \frac{7\pi}{6}$ ve $x = \frac{11\pi}{6}$.

Köklerin toplamı: $\frac{\pi}{6} + \frac{5\pi}{6} + \frac{7\pi}{6} + \frac{11\pi}{6} = \frac{24\pi}{6} = 4\pi$.

Trigonometrik Denklemler konusunu uygulamada çöz

Optik'te YKS Matematik dersinde trigonometrik denklemler konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.