İçeriğe geç
OptikOptik.
YKS · Matematik

Dönüşüm Geometrisi Soru Çözümü

Dönüşüm Geometrisi, YKS Matematik hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

Analitik düzlemde, merkezi $(1,0)$ ve yarıçapı $2$ olan çember orijin etrafında $180^\circ$ döndürülüyor. Orijinal çember ile döndürülmüş çemberin kesişim kümesinin alanı kaç birimkaredir?

  1. A

    $4\pi$

  2. $\frac{8\pi}{3} - 2\sqrt{3}$

    Doğru cevap
  3. C

    $2\pi$

  4. D

    $\frac{4\pi}{3}$

  5. E

    $8\pi$

Çözüm

Orijinal çemberin denklemi $(x-1)^2 + y^2 = 4$. $180^\circ$ döndürüldüğünde, merkezi $(-1,0)$ olur ve denklemi $(x+1)^2 + y^2 = 4$. İki çemberin merkezleri arasındaki uzaklık $d = 2$'dir. Yarıçaplar $r=2$ olduğundan, kesişim alanı formülü kullanılabilir: İki eş çember için kesişim alanı $A = 2r^2 \arccos\left(\frac{d}{2r}\right) - \frac{d}{2} \sqrt{4r^2 - d^2}$. Burada $d=2$, $r=2$: $\frac{d}{2r} = \frac{2}{4} = \frac{1}{2}$, so $\arccos\left(\frac{1}{2}\right) = \frac{\pi}{3}$. Then $A = 2 \cdot 4 \cdot \frac{\pi}{3} - \frac{2}{2} \sqrt{16-4} = \frac{8\pi}{3} - 1 \cdot \sqrt{12} = \frac{8\pi}{3} - 2\sqrt{3}$. Doğru cevap $\boxed{\frac{8\pi}{3} - 2\sqrt{3}}$.

Soru 2

ABCD karesi A(1,2) köşesi etrafında saat yönünde $90^\circ$ döndürülüyor, sonra oluşan kare $x$-eksenine göre yansıtılıyor. B(4,2) olduğuna göre, son durumda B noktasının görüntüsünün koordinatları aşağıdakilerden hangisidir?

  1. $(1,1)$

    Doğru cevap
  2. B

    $(1,-1)$

  3. C

    $(2,1)$

  4. D

    $(2,-1)$

  5. E

    $(3,2)$

Çözüm

İlk adım: Dönme. A(1,2) etrafında saat yönünde $90^\circ$ döndürme, saat yönünün tersine $-90^\circ$ döndürmeye eşdeğerdir. B noktasının A'ya göre bağıl koordinatları: $(4-1, 2-2) = (3,0)$. Dönme formülü: saat yönünün tersine $\theta$ için $(x', y') = (x \cos \theta - y \sin \theta, x \sin \theta + y \cos \theta)$. $\theta = -90^\circ$ için $\cos(-90^\circ)=0$, $\sin(-90^\circ)=-1$. O halde:

$$x' = 3 \cdot 0 - 0 \cdot (-1) = 0$$

$$y' = 3 \cdot (-1) + 0 \cdot 0 = -3$$

Bu, A'ya göre yeni bağıl koordinatlardır. Mutlak koordinatlar: A(1,2) eklenerek $(1+0, 2+(-3)) = (1,-1)$. İkinci adım: $x$-eksenine göre yansıtma. $(x,y)$ noktasının $x$-eksenine göre yansıması $(x, -y)$ dir. $(1,-1)$ noktasının yansıması: $(1, -(-1)) = (1,1)$. Sonuç olarak B noktasının son görüntüsü $(1,1)$ olur.

Soru 3

Analitik düzlemde, köşeleri $(-1,-1)$, $(1,-1)$, $(1,1)$, $(-1,1)$ olan kare orijin etrafında $45^\circ$ döndürülüyor. Orijinal kare ile döndürülmüş karenin kesişim kümesinin alanı kaç birimkaredir?

  1. A

    $4$

  2. B

    $4\sqrt{2}$

  3. $8(\sqrt{2}-1)$

    Doğru cevap
  4. D

    $2\sqrt{2}$

  5. E

    $8$

Çözüm

Orijinal kare: $|x| \le 1$, $|y| \le 1$. $45^\circ$ döndürüldüğünde, döndürülmüş karenin denklemi $|x| + |y| \le \sqrt{2}$ olur. Kesişim kümesi bu iki koşulu sağlar. Alanı hesaplamak için simetriden yararlanılır. Birinci bölgede, $x \ge 0$, $y \ge 0$, $x \le 1$, $y \le 1$, ve $x+y \le \sqrt{2}$. $\sqrt{2} \approx 1.414$ olduğundan, $x+y = \sqrt{2}$ doğrusu kareyi keser. Alan, karenin alanından köşelerde kesişmeyen üçgenlerin alanları çıkarılarak bulunabilir. Karenin alanı $4$'tür. Her köşede, kenar uzunluğu $2-\sqrt{2}$ olan ikizkenar dik üçgenler vardır. Bir üçgenin alanı $\frac{1}{2}(2-\sqrt{2})^2 = \frac{1}{2}(6-4\sqrt{2}) = 3-2\sqrt{2}$. Dört köşe için toplam $12-8\sqrt{2}$. Kesişim alanı $4 - (12-8\sqrt{2}) = 8\sqrt{2} - 8 = 8(\sqrt{2}-1)$. Doğru cevap $\boxed{8(\sqrt{2}-1)}$.

Dönüşüm Geometrisi konusunu uygulamada çöz

Optik'te YKS Matematik dersinde dönüşüm geometrisi konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.