İçeriğe geç
OptikOptik.
YKS · Matematik

Çarpanlara Ayırma Soru Çözümü

Çarpanlara Ayırma, YKS Matematik hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

$(x^2 + 2x - 3)(x-4) \le 0$ eşitsizliğinin çözüm kümesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. $(-\infty, -3] \cup [1, 4]$

    Doğru cevap
  2. B

    $[-3, 1] \cup [4, \infty)$

  3. C

    $(-\infty, -3) \cup (1, 4)$

  4. D

    $[-3, 4]$

  5. E

    $(-\infty, 1] \cup [4, \infty)$

Çözüm

Önce ikinci dereceden ifadeyi çarpanlara ayıralım:

$$x^2 + 2x - 3 = (x+3)(x-1)$$

Eşitsizlik: $(x+3)(x-1)(x-4) \le 0$. Kökler: $x=-3$, $x=1$, $x=4$. İşaret tablosu oluşturalım:

  • $x < -3$ için: tüm çarpanlar negatif, çarpım negatif ($<0$)
  • $-3 < x < 1$ için: $(x+3) > 0$, $(x-1) < 0$, $(x-4) < 0$, çarpım pozitif ($>0$)
  • $1 < x < 4$ için: $(x+3) > 0$, $(x-1) > 0$, $(x-4) < 0$, çarpım negatif ($<0$)
  • $x > 4$ için: tüm çarpanlar pozitif, çarpım pozitif ($>0$)

Eşitsizlik $\le 0$ olduğundan, negatif veya sıfır olduğu aralıklar ve kökler dahil: $(-\infty, -3] \cup [1, 4]$.

Soru 2

$x^6 + y^6$ ifadesinin çarpanlara ayrılmış şekli aşağıdakilerden hangisidir?

  1. $(x^2 + y^2)(x^4 - x^2 y^2 + y^4)$

    Doğru cevap
  2. B

    $(x^3 + y^3)^2$

  3. C

    $(x+y)(x^5 - x^4 y + x^3 y^2 - x^2 y^3 + x y^4 - y^5)$

  4. D

    $(x^2 + y^2)^3$

  5. E

    $(x^3 + y^3)(x^3 - y^3)$

Çözüm

$x^6 + y^6$ ifadesini $(x^2)^3 + (y^2)^3$ şeklinde yazarsak, küp toplamı özdeşliğini uygulayabiliriz: $a^3 + b^3 = (a+b)(a^2 - ab + b^2)$. Burada $a = x^2$ ve $b = y^2$ alınırsa, $(x^2 + y^2)((x^2)^2 - x^2 y^2 + (y^2)^2) = (x^2 + y^2)(x^4 - x^2 y^2 + y^4)$ olur. Diğer seçenekler kontrol edildiğinde, B: $(x^3+y^3)^2 = x^6 + 2x^3 y^3 + y^6$, C: $x^6 - y^6$ için bir açılım, D: $(x^2+y^2)^3 = x^6 + 3x^4 y^2 + 3x^2 y^4 + y^6$, E: $(x^3+y^3)(x^3-y^3) = x^6 - y^6$. Hepsi farklı ifadeler verir.

Soru 3

İfade $P(n) = n^3 - n$ olduğuna göre, $P(n)$ her $n$ tam sayısı için aşağıdakilerden hangisine kesinlikle bölünür?

  1. A

    $2$

  2. B

    $3$

  3. $6$

    Doğru cevap
  4. D

    $12$

  5. E

    $24$

Çözüm

İfadeyi çarpanlarına ayıralım:

$$P(n) = n^3 - n = n(n^2 - 1) = n(n-1)(n+1)$$

Bu, üç ardışık tam sayının çarpımıdır. Ardışık tam sayılardan en az biri çifttir, dolayısıyla $P(n)$ her zaman $2$'ye bölünür. Ayrıca, üç ardışık tam sayıdan biri $3$'ün katıdır, bu yüzden $P(n)$ her zaman $3$'e bölünür. $2$ ve $3$ aralarında asal olduğundan, $P(n)$ her $n$ tam sayısı için $2 \times 3 = 6$'ya bölünür.

Diğer seçenekler her zaman geçerli değildir; örneğin $n=2$ için $P(2)=6$, $12$'ye veya $24$'e bölünmez.

Çarpanlara Ayırma konusunu uygulamada çöz

Optik'te YKS Matematik dersinde çarpanlara ayırma konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.