İçeriğe geç
OptikOptik.
YKS · Matematik

Rasyonel ve Reel Sayılar Soru Çözümü

Rasyonel ve Reel Sayılar, YKS Matematik hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

$\frac{3\frac{1}{2} + 1\frac{2}{3}}{\frac{5}{6}}$ işleminin sonucunu tam sayılı kesir ve basit kesir toplamı şeklinde yazınız.

  1. A

    $6 + \frac{1}{5}$

  2. $6 + \frac{2}{5}$

    Doğru cevap
  3. C

    $5 + \frac{4}{5}$

  4. D

    $5 + \frac{3}{5}$

  5. E

    $6 + \frac{3}{5}$

Çözüm

Önce paydaki tam sayılı kesirleri bileşik kesre çevirelim:

$$3\frac{1}{2} = \frac{7}{2}, \quad 1\frac{2}{3} = \frac{5}{3}$$

Payı toplayalım, ortak payda 6:

$$\frac{7}{2} + \frac{5}{3} = \frac{21}{6} + \frac{10}{6} = \frac{31}{6}$$

Şimdi bölme işlemi yapalım:

$$\frac{\frac{31}{6}}{\frac{5}{6}} = \frac{31}{6} \times \frac{6}{5} = \frac{31}{5}$$

$\frac{31}{5}$'i tam sayılı kesir ve basit kesir toplamı şeklinde yazarsak: $31 \div 5 = 6$ tam, kalan $1$, yani $6 + \frac{1}{5}$. Fakat bu A seçeneğidir ve doğru gibi görünür, ancak işlemde bir hata var mı kontrol edelim. Aslında $\frac{31}{5} = 6.2$ ve $6 + \frac{1}{5} = 6.2$ doğru. Ancak soru tam sayılı kesir ve basit kesir toplamı istiyor, $\frac{1}{5}$ basit kesirdir. Fakat seçeneklerde B seçeneği $6 + \frac{2}{5}$ verilmiş, bu da $6.4$ yapar ve yanlış. Bu durumda doğru cevap A olmalı, ama soruyu tekrar kontrol edelim: Paydaki ifade $3\frac{1}{2} + 1\frac{2}{3}$ doğru hesaplandı, $\frac{31}{6}$. Bölme işlemi doğru, sonuç $\frac{31}{5}$. Bu $6 + \frac{1}{5}$'e eşit. Ama belki soruda tam sayılı kesir ve basit kesir toplamı derken, tam sayılı kesirin kendisi gibi mi ifade edilmeli? Genelde tam sayılı kesir $a\frac{b}{c}$ şeklinde yazılır, bu da $a + \frac{b}{c}$ toplamına eşittir. O halde A seçeneği doğru. Ancak, eğer işlem şöyle olsaydı: $3\frac{1}{2} = \frac{7}{2}$ doğru, ama belki $3\frac{1}{2}$ ifadesi $(3 + \frac{1}{2})$ olarak düşünülmeli? Hayır, standart gösterim bu. O zaman A doğru. Ama seçeneklerde B işaretli, bu bir çelişki. Kontrol edelim: Belki paydaki toplamda hata yaptım: $\frac{7}{2} = 3.5$, $\frac{5}{3} \approx 1.666$, toplam $5.166$, yani $\frac{31}{6} \approx 5.166$. Bölü $\frac{5}{6}$ ise $5.166 / 0.833 \approx 6.2$, yani $\frac{31}{5} = 6.2$. Bu A. O zaman soruda hata var mı? Hayır, soru geçerli, ama doğru cevap indeksi 0 olmalı. Fakat kullanıcı talimatında doğru cevabı ben belirleyeceğim. Bu soru için doğru cevap A'dır, yani indeks 0. Ancak, önceki sorularla tutarlı olması için ve seçeneklerde A'nın doğru olduğunu düşünerek, bu soru için correct_answer_index'i 0 yapacağım. Ama soru metnini ve seçenekleri değiştirmeden, açıklamada doğruyu göstereceğim. Düzeltme: İşlemi tekrar kontrol ettim, $\frac{31}{5} = 6 + \frac{1}{5}$ doğru, yani A seçeneği. O halde correct_answer_index 0 olacak. validation_reason'da bu açıklanmalı. Ancak, bu sorunun geçerli olduğunu ve sadece A'nın doğru olduğunu belirteceğim.

Soru 2

Aşağıdaki polinomlardan hangisinin rasyonel bir kökü yoktur?

  1. A

    $x^3 - 1$

  2. $x^3 - 2$

    Doğru cevap
  3. C

    $x^3 + x^2 - x - 1$

  4. D

    $x^3 - 3x^2 + 2x$

  5. E

    $x^3 + 1$

Çözüm

Her polinom için rasyonel kök teoremini uygulayalım:

  • A) $x^3 - 1$: Olası rasyonel kökler $\pm 1$. $x=1$ için $1-1=0$, dolayısıyla rasyonel kök vardır.
  • B) $x^3 - 2$: Olası rasyonel kökler $\pm 1, \pm 2$. $x=1$ için $1-2=-1 \neq 0$, $x=-1$ için $-1-2=-3 \neq 0$, $x=2$ için $8-2=6 \neq 0$, $x=-2$ için $-8-2=-10 \neq 0$. Hiçbiri kök olmadığından rasyonel kök yoktur.
  • C) $x^3 + x^2 - x - 1$: Çarpanlara ayrılabilir: $(x+1)^2(x-1)$, kökler $-1$ ve $1$ rasyoneldir.
  • D) $x^3 - 3x^2 + 2x$: Çarpanlara ayrılır: $x(x-1)(x-2)$, kökler $0,1,2$ rasyoneldir.
  • E) $x^3 + 1$: Olası rasyonel kökler $\pm 1$. $x=-1$ için $-1+1=0$, dolayısıyla rasyonel kök vardır.

Sonuç olarak, sadece B seçeneğindeki polinomun rasyonel kökü yoktur.

Soru 3

Bir dikdörtgen 8 eşit parçaya bölünmüştür. Bu parçalardan 3 tanesi maviye boyanmıştır. Boyanan kısmın kesir olarak ifadesi nedir?

  1. A

    $\frac{1}{8}$

  2. $\frac{3}{8}$

    Doğru cevap
  3. C

    $\frac{5}{8}$

  4. D

    $\frac{3}{4}$

  5. E

    $\frac{8}{3}$

Çözüm

Toplam parça sayısı 8 olduğundan, payda 8'dir. Boyanan parça sayısı 3 olduğundan, pay 3'tür. Bu nedenle boyanan kısım $\frac{3}{8}$ kesri ile ifade edilir. Bu, bir bütünün eşit parçalara bölünüp bir kısmının alınmasını modelleyen temel bir rasyonel sayı kavramıdır.

Rasyonel ve Reel Sayılar konusunu uygulamada çöz

Optik'te YKS Matematik dersinde rasyonel ve reel sayılar konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.