İçeriğe geç
OptikOptik.
KPSS · Matematik

Çarpanlara Ayırma Soru Çözümü

Çarpanlara Ayırma, KPSS Matematik hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

$x + \frac{1}{x} = 5$ olduğuna göre, $x^3 + \frac{1}{x^3}$ ifadesinin değeri kaçtır?

  1. A

    $100$

  2. B

    $105$

  3. $110$

    Doğru cevap
  4. D

    $115$

  5. E

    $120$

Çözüm

Küp toplamı özdeşliğini kullanırız: $$x^3 + \frac{1}{x^3} = \left(x + \frac{1}{x}\right)\left(x^2 - 1 + \frac{1}{x^2}\right)$$

$x^2 + \frac{1}{x^2} = \left(x + \frac{1}{x}\right)^2 - 2$ olduğundan, $x^2 - 1 + \frac{1}{x^2} = \left(x^2 + \frac{1}{x^2}\right) - 1 = \left( \left(x + \frac{1}{x}\right)^2 - 2 \right) - 1 = \left(x + \frac{1}{x}\right)^2 - 3$ olur.

O halde: $$x^3 + \frac{1}{x^3} = \left(x + \frac{1}{x}\right) \left( \left(x + \frac{1}{x}\right)^2 - 3 \right)$$

Verilen $x + \frac{1}{x} = 5$ değerini yerine koyalım: $$5 \times (5^2 - 3) = 5 \times (25 - 3) = 5 \times 22 = 110$$

Doğru cevap 110 dur.

Soru 2

$x^2 + ax - 12$ ifadesinin çarpanlarından biri $(x + 4)$ olduğuna göre, $a$ kaçtır?

  1. $1$

    Doğru cevap
  2. B

    $2$

  3. C

    $3$

  4. D

    $-1$

  5. E

    $-3$

Çözüm

Eğer $(x+4)$ bir çarpan ise, $x = -4$ değeri için ifade sıfıra eşit olmalıdır. Yerine koyalım:

$$(-4)^2 + a(-4) - 12 = 0$$

$$16 - 4a - 12 = 0$$

$$4 - 4a = 0$$

$$4a = 4$$

$$a = 1$$

Bu nedenle doğru cevap $a = 1$'dir.

Soru 3

$$\frac{x^2 + mx + 12}{x^2 + 7x + 12}$$ kesri sadeleşebildiğine göre, $m$ kaçtır?

  1. A

    $5$

  2. B

    $6$

  3. $7$

    Doğru cevap
  4. D

    $8$

  5. E

    $9$

Çözüm

Kesrin sadeleşebilmesi için pay ve paydanın ortak çarpanı olmalıdır. Paydayı çarpanlarına ayıralım: $$x^2 + 7x + 12 = (x+3)(x+4)$$ Payın da bu çarpanlardan en az biri ile bölünebilmesi gerekir. $x=-3$ için pay sıfır olmalı: $$(-3)^2 + m(-3) + 12 = 9 - 3m + 12 = 21 - 3m = 0 \rightarrow m=7$$ $x=-4$ için: $$16 - 4m + 12 = 28 - 4m = 0 \rightarrow m=7$$ Her iki durumda da $m=7$ bulunur. Yani pay $x^2+7x+12$ olur ve kesir tamamen sadeleşerek $1$ olur.

Çarpanlara Ayırma konusunu uygulamada çöz

Optik'te KPSS Matematik dersinde çarpanlara ayırma konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.