İçeriğe geç
OptikOptik.
YKS · Matematik

Analitik Geometri: Çember Soru Çözümü

Analitik Geometri: Çember, YKS Matematik hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

$x^2 + y^2 - 2x + 4y - 4 = 0$ çemberi ile $2x + y - 5 = 0$ doğrusunun kesişimiyle oluşan kirişin uzunluğu kaçtır?

  1. A

    $2$

  2. B

    $3$

  3. $4$

    Doğru cevap
  4. D

    $5$

  5. E

    $6$

Çözüm

Çember denklemini tam kareye tamamlayalım: $$(x^2 - 2x + 1) + (y^2 + 4y + 4) = 4 + 1 + 4 \Rightarrow (x-1)^2 + (y+2)^2 = 9.$$ Merkez $(1,-2)$ ve yarıçap $r=3$'tür. Doğrunun merkeze uzaklığı: $$d = \frac{|2\cdot1 + 1\cdot(-2) - 5|}{\sqrt{2^2 + 1^2}} = \frac{|2 - 2 - 5|}{\sqrt{5}} = \frac{5}{\sqrt{5}} = \sqrt{5}.$$ Kiriş uzunluğu: $$|AB| = 2\sqrt{r^2 - d^2} = 2\sqrt{9 - (\sqrt{5})^2} = 2\sqrt{9 - 5} = 2\sqrt{4} = 4.$$

Soru 2

$(x-2)^2 + (y+3)^2 = 10$ çemberi üzerindeki $B(1,0)$ noktasından geçen teğet doğrusunun denklemi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    $x + 3y = 1$

  2. $x - 3y = 1$

    Doğru cevap
  3. C

    $3x + y = 3$

  4. D

    $x - 3y = -1$

  5. E

    $3x - y = 3$

Çözüm

Verilen çemberin merkezi $M(2,-3)$ ve yarıçapı $r=\sqrt{10}$'dur. Çember üzerindeki bir $(x_0, y_0)$ noktasındaki teğet denklemi formülü: $(x_0 - a)(x - a) + (y_0 - b)(y - b) = r^2$, burada $(a,b)$ merkezdir. $a=2$, $b=-3$, $x_0=1$, $y_0=0$, $r^2=10$. Yerine koyarsak: $(1-2)(x-2) + (0+3)(y+3) = 10$ $\Rightarrow$ $(-1)(x-2) + 3(y+3) = 10$ $\Rightarrow$ $-x+2 + 3y+9 = 10$ $\Rightarrow$ $-x + 3y +11 = 10$ $\Rightarrow$ $-x + 3y = -1$ $\Rightarrow$ $x - 3y = 1$.

Soru 3

$x^2 + y^2 + 2x - 4y - 4 = 0$ çemberi için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A

    Merkezi $(1, -2)$ ve yarıçapı $3$'tür.

  2. Merkezi $(-1, 2)$ ve yarıçapı $3$'tür.

    Doğru cevap
  3. C

    Merkezi $(-1, 2)$ ve yarıçapı $\sqrt{5}$'tir.

  4. D

    Çember orijinden geçer.

  5. E

    Çemberin yarıçapı $5$'tir.

Çözüm

Genel denklem $x^2 + y^2 + Dx + Ey + F = 0$ şeklindedir. Burada $D=2$, $E=-4$, $F=-4$. Merkez $M\left(-\frac{D}{2}, -\frac{E}{2}\right) = \left(-1, 2\right)$. Yarıçap $r = \sqrt{\left(\frac{D}{2}\right)^2 + \left(\frac{E}{2}\right)^2 - F} = \sqrt{1^2 + (-2)^2 - (-4)} = \sqrt{1+4+4} = \sqrt{9} = 3$. Orijin noktası $(0,0)$ denklemde yerine konulursa: $0^2 + 0^2 + 2\cdot0 - 4\cdot0 - 4 = -4 \neq 0$, dolayısıyla çember orijinden geçmez. Buna göre doğru ifade B seçeneğidir.

Analitik Geometri: Çember konusunu uygulamada çöz

Optik'te YKS Matematik dersinde analitik geometri: çember konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.