İçeriğe geç
OptikOptik.
KPSS · İstatistik

Varyans Analizi (ANOVA) Soru Çözümü

Varyans Analizi (ANOVA), KPSS İstatistik hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

Tek yönlü varyans analizinde, gruplar arası serbestlik derecesi $df_{\text{between}}=4$ ve grup içi serbestlik derecesi $df_{\text{within}}=20$ olduğuna göre, toplam serbestlik derecesi ($df_{\text{total}}$) kaçtır?

  1. A

    16

  2. B

    20

  3. 24

    Doğru cevap
  4. D

    25

  5. E

    30

Çözüm

Tek yönlü ANOVA'da toplam serbestlik derecesi, gruplar arası ve grup içi serbestlik derecelerinin toplamına eşittir: $$df_{\text{total}} = df_{\text{between}} + df_{\text{within}}$$

Verilen değerleri yerine koyarsak: $$df_{\text{total}} = 4 + 20 = 24$$

Bu nedenle doğru cevap 24'tür.

Soru 2

İki yönlü varyans analizinde, satır etkisini test eden hipotez aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Satır faktörünün tüm seviyelerinde ortalamalar eşittir (ana etki testi).

    Doğru cevap
  2. B

    Sütun faktörünün tüm seviyelerinde ortalamalar eşittir (ana etki testi).

  3. C

    Satır ve sütun faktörleri arasında etkileşim yoktur.

  4. D

    Hata varyansı sabittir.

  5. E

    Tüm grup ortalamaları eşittir (genel ortalama testi).

Çözüm

İki yönlü ANOVA'da, satır etkisi, satır faktörünün ana etkisini test eder. Hipotezler: $H_0$: Tüm satır seviyelerindeki popülasyon ortalamaları eşittir; $H_1$: En az bir satır seviyesindeki ortalama farklıdır. Bu, satırların bağımsız etkisini değerlendirir, sütun etkisi veya etkileşim için ayrı testler yapılır.

Soru 3

İki yönlü varyans analizinde, A faktörü için kareler toplamı 50, B faktörü için 30, A ile B etkileşimi için 20, hata kareler toplamı 100'dür. A faktörünün düzey sayısı $a=3$, B faktörünün düzey sayısı $b=2$, ve her hücrede $r=5$ gözlem vardır. A faktörü için hesaplanan $F$ istatistiği kaçtır? Verilen $F$ kritik değeri 4.00 olduğunda, %5 anlamlılık düzeyinde A faktörünün ana etkisi hakkında nasıl karar verilir?

  1. A

    $F=5.00$, sıfır hipotezi reddedilir.

  2. $F=6.00$, sıfır hipotezi reddedilir.

    Doğru cevap
  3. C

    $F=6.00$, sıfır hipotezi reddedilmez.

  4. D

    $F=7.00$, sıfır hipotezi reddedilir.

  5. E

    $F=4.00$, sıfır hipotezi reddedilmez.

Çözüm

İki yönlü ANOVA'da, A faktörü için $F$ istatistiği, A'nın ortalama karesinin hata ortalama karesine oranıdır. Serbestlik dereceleri: A için $df_A = a-1 = 3-1=2$, B için $df_B = b-1 = 2-1=1$, etkileşim için $df_{AB} = (a-1)(b-1) = 2 \\times 1=2$, hata için $df_e = ab(r-1) = 3 \\times 2 \\times (5-1) = 6 \\times 4=24$. Ortalama kareler: $$MS_A = \\frac{SS_A}{df_A} = \\frac{50}{2}=25$$ $$MS_B = \\frac{30}{1}=30$$ $$MS_{AB} = \\frac{20}{2}=10$$ $$MS_e = \\frac{SS_e}{df_e} = \\frac{100}{24} \\approx 4.1667$$ Böylece A faktörü için $$F_A = \\frac{MS_A}{MS_e} = \\frac{25}{4.1667} \\approx 6.00$$ Hesaplanan $F_A \\approx 6.00$ kritik değer 4.00'dan büyüktür, dolayısıyla %5 anlamlılık düzeyinde A faktörünün ana etkisi için sıfır hipotezi reddedilir.

Varyans Analizi (ANOVA) konusunu uygulamada çöz

Optik'te KPSS İstatistik dersinde varyans analizi (anova) konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.