İndeksler Soru Çözümü

İki farklı taban yıllı indeks serisini birleştirmek için, bir serinin taban yılını diğerine uydurmak gerekir. Burada, 2015 tabanlı seriyi 2010 tabanlı yapmak istiyoruz. 2010 tabanlı seride 2015 yılı indeksi 120 olduğuna göre, bu, 2015 yılı fiyatlarının 2010'a göre %20 arttığını gösterir. 2015 tabanlı seride 2018 indeksi 110 ise, bu da 2018 fiyatlarının 2015'e göre %10 arttığını gösterir. Birleştirmek için, 2015 tabanlı indeks değerini, 2010 tabanlı indeksin 2015'teki değerinin 100'e oranı ile çarparız: $$\text{Çarpan} = \frac{120}{100} = 1.2$$ Sonuç: $$110 \times 1.2 = 132$$ Böylece 2018 yılı için birleştirilmiş indeks 132 olur.

Laspeyres fiyat indeksi formülü: $$L_p = \frac{\sum p_t q_0}{\sum p_0 q_0} \times 100$$

Hesaplama:

$$\sum p_t q_0 = 6 \times 10 + 9 \times 15 + 14 \times 20 = 60 + 135 + 280 = 475$$

$$\sum p_0 q_0 = 5 \times 10 + 8 \times 15 + 12 \times 20 = 50 + 120 + 240 = 410$$

$$L_p = \frac{475}{410} \times 100 \approx 115.85$$

Bu nedenle doğru cevap 115.9'dur.

Paasche fiyat indeksi, ağırlık olarak cari dönem miktarları kullanıldığı için değişken esaslı bir indekstir. Laspeyres indeksi ise sabit esaslıdır (baz dönem miktarları kullanılır). Diğer şıklar yanlıştır: Paasche ve Laspeyres karşılaştırması genel değildir, indeks değeri enflasyona bağlı olarak 100'den küçük veya büyük olabilir, ve miktar ağırlıkları cari dönemdedir.