İçeriğe geç
OptikOptik.
KPSS · Fizik Öğretmenliği

Optik: Kırılma ve Mercekler Soru Çözümü

Optik: Kırılma ve Mercekler, KPSS Fizik Öğretmenliği hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

Bir prizmada minimum sapma açısı hangi koşul altında oluşur?

  1. A

    Giren ışının geliş açısı sıfır olduğunda

  2. Giren ve çıkan ışınlar prizmanın tabanına simetrik olduğunda

    Doğru cevap
  3. C

    Prizmanın kırılma indisi minimum olduğunda

  4. D

    Işık prizmadan geçmezken

  5. E

    Sapma açısı maksimum olduğunda

Çözüm

Minimum sapma açısı, giren ve çıkan ışınların prizmanın tabanına göre simetrik olduğu, yani giriş açısı ($i$) ile çıkış açısının ($i'$) eşit olduğu durumda oluşur. Bu koşulda, sapma açısı ($\delta$) minimum değerini alır ve formülle ifade edilir: $$\delta_m = 2i - A$$ burada $A$ prizmanın tepe açısıdır. Diğer seçenekler bu koşulu sağlamaz.

Soru 2

Kalın kenarlı bir merceğin optik eksenine paralel gelen bir ışın, mercekten kırıldıktan sonra hangi yolu izler?

  1. A

    Odak noktasından geçerek gider.

  2. Sanki odak noktasından geliyormuş gibi ıraksar.

    Doğru cevap
  3. C

    Optik eksene paralel olarak devam eder.

  4. D

    Merceğin merkezinden geçer.

  5. E

    Hiç kırılmaz, doğrudan geçer.

Çözüm

Kalın kenarlı (ıraksak) merceklerde, optik eksene paralel gelen ışınlar, kırıldıktan sonra merceğin odak noktasından geliyormuş gibi davranır ve ıraksar. Bu, ıraksak merceklerin temel özelliğidir. Odak noktası, merceğin aynı tarafında bulunur ve ışınların uzantıları bu noktadan geçer.

Soru 3

Odak uzaklığı $f = 10 \text{ cm}$ olan bir ince yakınsak mercekte, cisim mercekten $d_o = 15 \text{ cm}$ uzakta yerleştirilmiştir. Bu durumda merceğin büyütmesi ($M$) aşağıdakilerden hangisidir?

  1. $-2$

    Doğru cevap
  2. B

    $2$

  3. C

    $-0.5$

  4. D

    $0.5$

  5. E

    $-3$

Çözüm

Önce, mercek formülünü kullanarak görüntü uzaklığını ($d_i$) bulmalıyız:

$$\frac{1}{f} = \frac{1}{d_o} + \frac{1}{d_i} \Rightarrow \frac{1}{10} = \frac{1}{15} + \frac{1}{d_i}$$

$$\frac{1}{d_i} = \frac{1}{10} - \frac{1}{15} = \frac{3}{30} - \frac{2}{30} = \frac{1}{30} \Rightarrow d_i = 30 \text{ cm}$$

Şimdi, büyütmeyi hesaplayalım:

$$M = -\frac{d_i}{d_o} = -\frac{30}{15} = -2$$

Bu, görüntünün ters ve cisimden iki kat büyük olduğunu gösterir.

Optik: Kırılma ve Mercekler konusunu uygulamada çöz

Optik'te KPSS Fizik Öğretmenliği dersinde optik: kırılma ve mercekler konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.