İçeriğe geç
OptikOptik.
KPSS · Fizik Öğretmenliği

Dairesel ve Dönme Hareketi Soru Çözümü

Dairesel ve Dönme Hareketi, KPSS Fizik Öğretmenliği hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

Kaymadan yuvarlanan bir kürenin öteleme kinetik enerjisi, dönme kinetik enerjisinden ne kadar fazladır? (Enerjilerin farkını, toplam kinetik enerji cinsinden ifade ediniz.)

  1. A

    Toplam enerjinin $\frac{1}{7}$'si

  2. B

    Toplam enerjinin $\frac{2}{7}$'si

  3. Toplam enerjinin $\frac{3}{7}$'si

    Doğru cevap
  4. D

    Toplam enerjinin $\frac{4}{7}$'si

  5. E

    Toplam enerjinin $\frac{5}{7}$'si

Çözüm

Öteleme kinetik enerjisi $K_{\text{öteleme}} = \frac{1}{2}mv^2$, dönme kinetik enerjisi $K_{\text{dönme}} = \frac{1}{5}mv^2$ olarak verilir. Farkları:

$$K_{\text{öteleme}} - K_{\text{dönme}} = \frac{1}{2}mv^2 - \frac{1}{5}mv^2 = \left(\frac{1}{2} - \frac{1}{5}\right)mv^2 = \frac{3}{10}mv^2$$

Toplam kinetik enerji $K_{\text{top}} = \frac{7}{10}mv^2$ olduğundan, farkın toplam enerjiye oranı:

$$\frac{K_{\text{öteleme}} - K_{\text{dönme}}}{K_{\text{top}}} = \frac{\frac{3}{10}mv^2}{\frac{7}{10}mv^2} = \frac{3}{10} \cdot \frac{10}{7} = \frac{3}{7}$$

Yani, öteleme kinetik enerjisi dönme kinetik enerjisinden toplam enerjinin $\frac{3}{7}$'si kadar fazladır.

Soru 2

Eğimli ve sürtünmeli bir virajda arabanın maksimum hızı için aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A

    Maksimum hız, viraj yarıçapının karekökü ile doğru orantılıdır.

  2. B

    Sürtünme katsayısı arttıkça, maksimum hız artar.

  3. Eğim açısı arttıkça, maksimum hız her zaman artar.

    Doğru cevap
  4. D

    Yerçekimi ivmesi arttıkça, maksimum hız artar.

  5. E

    Maksimum hız, sürtünme katsayısı sıfır olduğunda da sıfırdan farklı olabilir.

Çözüm

Analiz:

  • A: Formülde $v_{max} \propto \sqrt{r}$, doğru.
  • B: Sürtünme katsayısı μ arttıkça, pay artar ve payda azalır (genelde), bu nedenle $v_{max}$ artar, doğru.
  • C: Eğim açısı θ arttıkça, pay ve payda değişir; örneğin, $\cos \theta - \mu \sin \theta$ paydası belirli bir θ'da sıfır veya negatif olabilir, bu da fiziksel olmaz. Bu nedenle maksimum hız her zaman artmaz, yanlış.
  • D: Formülde $v_{max} \propto \sqrt{g}$, doğru.
  • E: μ=0 iken, $v_{max} = \sqrt{r g \tan \theta}$, sıfırdan farklı olabilir (θ>0 ise), doğru.

Yanlış ifade C'dir.

Soru 3

Bir tekerlek 20 rad/s ilk açısal hızla dönmekte ve 5 saniye sonra durmaktadır. Sabit açısal ivme ile yavaşladığına göre, durana kadar kaç tur atar? ($\pi \approx 3.14$ alınız)

  1. A

    5 tur

  2. 7.96 tur

    Doğru cevap
  3. C

    10 tur

  4. D

    12.5 tur

  5. E

    15 tur

Çözüm

İlk olarak açısal ivmeyi bulalım. $\omega = \omega_0 + \alpha t$ formülünden, durduğunda $\omega=0$, so $0 = 20 + \alpha \cdot 5$, thus $\alpha = -4$ rad/s². Açısal yer değiştirme $\theta = \omega_0 t + \frac{1}{2} \alpha t^2 = 20 \cdot 5 + \frac{1}{2} (-4) \cdot 25 = 100 - 50 = 50$ rad. Tur sayısı $N = \frac{\theta}{2\pi} = \frac{50}{2\pi} \approx \frac{50}{6.28} \approx 7.96$ tur.

Dairesel ve Dönme Hareketi konusunu uygulamada çöz

Optik'te KPSS Fizik Öğretmenliği dersinde dairesel ve dönme hareketi konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.