İçeriğe geç
OptikOptik.
KPSS · Fizik Öğretmenliği

Madde ve Özellikleri Soru Çözümü

Madde ve Özellikleri, KPSS Fizik Öğretmenliği hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

Bir deneyde, saf suyun yüzey gerilimi farklı sıcaklıklarda ölçülmüştür. Sıcaklık artırıldığında, yüzey geriliminin değişimi hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A

    Yüzey gerilimi sıcaklıkla doğru orantılı olarak artar.

  2. Yüzey gerilimi sıcaklıkla ters orantılı olarak azalır.

    Doğru cevap
  3. C

    Yüzey gerilimi sıcaklık değişiminden etkilenmez.

  4. D

    Yüzey gerilimi sıcaklık artışıyla önce artar sonra azalır.

  5. E

    Yüzey gerilimi sıcaklık artışıyla önce azalır sonra artar.

Çözüm

Yüzey gerilimi, moleküller arası kuvvetlerle ilgilidir ve sıcaklık arttıkça moleküllerin kinetik enerjisi artar, bu da yüzey gerilimini azaltır. Deneylerde gözlemlendiği gibi, saf su için yüzey gerilimi genellikle sıcaklıkla ters orantılı olarak değişir. Örneğin, $20^\circ\text{C}$'de yaklaşık $72.8 \, \text{mN/m}$ olan yüzey gerilimi, $40^\circ\text{C}$'de $69.6 \, \text{mN/m}$'ye düşer.

Soru 2

Bir sıvı, ince bir cam boruda (kılcal boru) yükselme gösteriyor. Bu sıvı için kohezyon ve adezyon kuvvetlerinin büyüklükleri hakkında ne söylenebilir?

  1. $F_{\text{adezyon}} > F_{\text{kohezyon}}$

    Doğru cevap
  2. B

    $F_{\text{kohezyon}} > F_{\text{adezyon}}$

  3. C

    $F_{\text{adezyon}} = F_{\text{kohezyon}}$

  4. D

    İlişki, borunun çapına bağlıdır.

  5. E

    İlişki, sıvının viskozitesine bağlıdır.

Çözüm

Kılcal boruda sıvının yükselmesi, adezyon kuvvetinin kohezyon kuvvetinden büyük olması durumunda gerçekleşir. Yani, $F_{\text{adezyon}} > F_{\text{kohezyon}}$'dır. Bu, sıvının boru yüzeyini ıslatmasına ve yüzey gerilimi etkisiyle yükselmesine neden olur. Boru çapı veya viskozite yükselme miktarını etkileyebilir, ancak kuvvetler arasındaki temel ilişkiyi değiştirmez.

Soru 3

Özkütleleri $d_1 = 750\,kg/m^3$ ve $d_2 = 1250\,kg/m^3$ olan iki sıvı karıştırıldığında karışımın özkütlesi $950\,kg/m^3$ oluyor. Bu durumda sıvıların kütleleri oranı $\frac{m_1}{m_2}$ kaçtır?

  1. A

    $1:1$

  2. B

    $2:3$

  3. C

    $3:2$

  4. $9:10$

    Doğru cevap
  5. E

    $10:9$

Çözüm

Karışım özkütlesi formülü: $d_{karışım} = \frac{m_1 + m_2}{\frac{m_1}{d_1} + \frac{m_2}{d_2}}$

Verilenler: $d_{karışım} = 950$, $d_1 = 750$, $d_2 = 1250$

$$950 = \frac{m_1 + m_2}{\frac{m_1}{750} + \frac{m_2}{1250}}$$

Denklemi düzenleyelim:

$$m_1 + m_2 = 950 \left( \frac{m_1}{750} + \frac{m_2}{1250} \right)$$

$$m_1 + m_2 = \frac{950m_1}{750} + \frac{950m_2}{1250} = \frac{19m_1}{15} + \frac{19m_2}{25}$$

Her iki tarafı 75 ile çarpalım (15 ve 25'in EKOK'u):

$$75(m_1 + m_2) = 95m_1 + 57m_2$$

$$75m_1 + 75m_2 = 95m_1 + 57m_2$$

$$75m_2 - 57m_2 = 95m_1 - 75m_1$$

$$18m_2 = 20m_1$$

$$\frac{m_1}{m_2} = \frac{18}{20} = \frac{9}{10}$$

Bu nedenle kütleler oranı 9:10'dur, yani $m_1 : m_2 = 9 : 10$.

Madde ve Özellikleri konusunu uygulamada çöz

Optik'te KPSS Fizik Öğretmenliği dersinde madde ve özellikleri konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.