Soru 1
Dikdörtgen bir iletken çerçeve, şekildeki gibi düzlemine dik ve sayfa düzleminden içeri doğru yönelmiş sabit bir manyetik alan içindedir. Çerçevenin bir kenarı sabit tutulurken, diğer kenarı dışarı doğru çekilerek alanı artırılıyor. Bu işlem sırasında çerçevede indüklenen akımın yönü için aşağıdakilerden hangisi doğrudur? (Çerçevenin direnci sabittir.)
- Doğru cevap
İndüklenen akım, çerçevenin düzleminde ve manyetik alan artışını engelleyecek yönde akar.
- B
İndüklenen akım, çerçevenin düzleminde ve manyetik alan artışını destekleyecek yönde akar.
- C
İndüklenen akım, sayfa düzleminden dışarı doğru yönelir.
- D
İndüklenen akım, sayfa düzleminden içeri doğru yönelir.
- E
İndüklenen akım oluşmaz çünkü manyetik alan sabittir.
Çözüm
Lenz yasası uygulanır: Çerçevenin alanı artırıldığında, manyetik akı $\Phi_B = B \cdot A$ artar ($B$ sabit, $A$ artıyor). İndüklenen akım, bu artışı engellemek için manyetik akıyı azaltacak yönde bir manyetik alan oluşturmalıdır. Orijinal manyetik alan sayfa düzleminden içeri doğru olduğundan, indüklenen akımın manyetik alanı sayfa düzleminden dışarı doğru olmalıdır. Sağ el kuralına göre, bu manyetik alanı oluşturan akım, çerçevenin düzleminde ve saat yönünde (veya saat yönünün tersine, çerçevenin geometrisine bağlı) akar. Bu, manyetik alan artışını engelleyen bir yöndür. Sadece A şıkkı bu durumu doğru tanımlar. B yanlıştır çünkü artışı destekler. C ve D, akım yönünü manyetik alan yönü olarak yanlış yorumlar. E yanlıştır çünkü alan değişimi vardır.