İçeriğe geç
OptikOptik.
KPSS · İlköğretim Matematik Öğretmenliği

Diferansiyel Denklemler Soru Çözümü

Diferansiyel Denklemler, KPSS İlköğretim Matematik Öğretmenliği hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

$y_1 = x$ ve $y_2 = x^2$ fonksiyonları için Wronskian determinantı $W(y_1, y_2)$ aşağıdakilerden hangisidir?

  1. $x^2$

    Doğru cevap
  2. B

    $2x^2$

  3. C

    $x$

  4. D

    $0$

  5. E

    $1$

Çözüm

Wronskian formülünü uygulayalım: $W(y_1, y_2) = y_1 y_2' - y_2 y_1'$. Türevler: $y_1' = 1$, $y_2' = 2x$. O halde:

$$W = x \cdot 2x - x^2 \cdot 1 = 2x^2 - x^2 = x^2$$

Bu sonuç, $x=0$ noktası dışında sıfırdan farklıdır. Genel olarak, bir aralıkta (örneğin tüm reel sayılarda) Wronskian'ın sadece bir noktada sıfır olması lineer bağımsızlığı bozmaz; fonksiyonlar lineer bağımsızdır. Doğru cevap $x^2$'dir.

Soru 2

$y'' - 5y' + 6y = 0$ diferansiyel denkleminin karakteristik denkleminin kökleri aşağıdakilerden hangisidir?

  1. $r=2$ ve $r=3$

    Doğru cevap
  2. B

    $r=-2$ ve $r=-3$

  3. C

    $r=1$ ve $r=6$

  4. D

    $r=0$ ve $r=5$

  5. E

    $r=2 \pm i$

Çözüm

Sabit katsayılı ikinci mertebeden homojen diferansiyel denklemler için karakteristik denklem, $y = e^{rx}$ formundaki çözümü denklemde yerine koyarak bulunur:

$$y'' - 5y' + 6y = 0$$

$y = e^{rx}$, $y' = re^{rx}$, $y'' = r^2 e^{rx}$ olduğundan:

$$r^2 e^{rx} - 5r e^{rx} + 6e^{rx} = 0$$

$$e^{rx}(r^2 - 5r + 6) = 0$$

$e^{rx} \neq 0$ olduğu için karakteristik denklem:

$$r^2 - 5r + 6 = 0$$

Bu denklem çarpanlarına ayrılabilir:

$$(r - 2)(r - 3) = 0$$

Kökler: $r = 2$ ve $r = 3$.

Bu nedenle doğru cevap A şıkkıdır.

Soru 3

$f(t) = e^{3t}$ fonksiyonunun Laplace dönüşümünü tanım kullanarak hesaplayınız. Laplace dönüşümü tanımı: $F(s) = \mathcal{L}\{f(t)\} = \int_0^{\infty} e^{-st} f(t) \, dt$.

  1. $\frac{1}{s-3}$

    Doğru cevap
  2. B

    $\frac{1}{s+3}$

  3. C

    $\frac{3}{s-3}$

  4. D

    $\frac{3}{s+3}$

  5. E

    $\frac{s}{s^2+9}$

Çözüm

Laplace dönüşüm tanımından:

$$F(s) = \int_0^{\infty} e^{-st} e^{3t} \, dt = \int_0^{\infty} e^{-(s-3)t} \, dt$$

Bu integrali çözelim:

$$F(s) = \left[ -\frac{1}{s-3} e^{-(s-3)t} \right]_0^{\infty}$$

Üst sınır için, $s > 3$ ise $e^{-(s-3)\infty} = 0$ olur. Alt sınır için:

$$F(s) = 0 - \left(-\frac{1}{s-3}\right) = \frac{1}{s-3}$$

Bu nedenle doğru cevap A şıkkı'dır. Diğer şıklar, üstel fonksiyonların Laplace dönüşüm formüllerinde yaygın hatalardır.

Diferansiyel Denklemler konusunu uygulamada çöz

Optik'te KPSS İlköğretim Matematik Öğretmenliği dersinde diferansiyel denklemler konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.