İçeriğe geç
OptikOptik.
KPSS · İktisat

İktisadi Kalkınma Soru Çözümü

İktisadi Kalkınma, KPSS İktisat hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

Bir kalkınma ekonomisti, Hirschman'ın bağlantı etkilerini analiz ederken şu gözlemi yapıyor: 'X ülkesinde tekstil sektörü genişledikçe, pamuk tarımı ve boya kimya sanayisi canlanmıştır.' Bu durum için aşağıdaki yorumlardan hangisi doğrudur?

  1. A

    Pamuk tarımı ileriye bağlantı, boya kimya sanayisi geriye bağlantı etkisidir.

  2. B

    Pamuk tarımı geriye bağlantı, boya kimya sanayisi ileriye bağlantı etkisidir.

  3. Her ikisi de geriye doğru bağlantı etkisidir.

    Doğru cevap
  4. D

    Her ikisi de ileriye doğru bağlantı etkisidir.

  5. E

    Bu, Hirschman teorisinin dışında bir dışsal ekonomi örneğidir.

Çözüm

Hirschman teorisinde geriye doğru bağlantı, bir sektörün (burada tekstil) diğer sektörlerden girdi almasıdır. Tekstil sektörü pamuk (tarımsal girdi) ve boya (kimyasal girdi) kullanır, dolayısıyla her ikisi de tekstil sektörüne girdi sağlayarak geriye bağlantı etkisi yaratır. A ve B şıkları yanlıştır çünkü bağlantı yönlerini karıştırırlar (örneğin, pamuk tarımı tekstile girdi sağladığı için ileriye bağlantı değildir). D şıkkı hatalıdır çünkü ileriye bağlantı, tekstilin çıktılarının (örneğin kumaş) başka sektörlerde kullanılmasıdır. E şıkkı, dışsal ekonomi kavramını içerse de, bu örnek özellikle Hirschman'ın bağlantı etkilerine uyar.

Soru 2

Nurkse'nin yoksulluk kısırdöngüsü teorisinde, "arz yönlü kısır döngü" ile "talep yönlü kısır döngü" arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Arz yönlü döngü dış ticarete, talep yönlü döngü iç talebe odaklanır.

  2. Arz yönlü döngü tasarruf yetersizliğini, talep yönlü döngü pazar daralmasını vurgular.

    Doğru cevap
  3. C

    Arz yönlü döngü teknolojik geriliği, talep yönlü döngü kurumsal yapıyı ele alır.

  4. D

    Arz yönlü döngü nüfus artışını, talep yönlü döngü gelir dağılımını konu edinir.

  5. E

    Arz yönlü döngü doğal kaynakları, talep yönlü döngü beşeri sermayeyi inceler.

Çözüm

Nurkse'nin teorisinde, arz yönlü kısır döngü, düşük gelirin düşük tasarrufa ($S \downarrow$), düşük tasarrufun düşük yatırıma ($I \downarrow$) ve dolayısıyla düşük üretkenliğe yol açmasını ifade eder; burada temel sorun tasarruf yetersizliğidir. Talep yönlü kısır döngü ise, düşük gelirin düşük talebe ($D \downarrow$), düşük talebin yatırım için yetersiz teşvik oluşturmasına ($I \downarrow$) ve dolayısıyla düşük üretkenliğe neden olmasını açıklar; burada vurgu pazar daralması veya yetersiz taleptir. Matematiksel olarak, arz yönlü: $Y \downarrow \rightarrow S \downarrow \rightarrow I \downarrow$, talep yönlü: $Y \downarrow \rightarrow D \downarrow \rightarrow I \downarrow$. Diğer şıklar, teorinin bu ayrımını doğru yansıtmamaktadır.

Soru 3

Bir ülkede, nüfusun %20'si gelirin %5'ini, %40'ı %15'ini, %60'ı %30'unu, %80'i %50'sini ve %100'ü %100'ünü alıyor. Bu verilere göre Gini katsayısı yaklaşık kaçtır?

  1. A

    $0.25$

  2. B

    $0.35$

  3. $0.40$

    Doğru cevap
  4. D

    $0.45$

  5. E

    $0.55$

Çözüm

Gini katsayısı, Lorenz eğrisi ile tam eşitlik çizgisi arasındaki alanın oranıdır. Verilen noktalara göre Lorenz eğrisi altındaki alanı ($B$) trapez yöntemiyle hesaplayalım:

  • (0,0) ile (0.2,0.05) arası: $0.2 \times (0 + 0.05)/2 = 0.005$
  • (0.2,0.05) ile (0.4,0.15) arası: $0.2 \times (0.05 + 0.15)/2 = 0.02$
  • (0.4,0.15) ile (0.6,0.30) arası: $0.2 \times (0.15 + 0.30)/2 = 0.045$
  • (0.6,0.30) ile (0.8,0.50) arası: $0.2 \times (0.30 + 0.50)/2 = 0.08$
  • (0.8,0.50) ile (1,1) arası: $0.2 \times (0.50 + 1)/2 = 0.15$

Toplam $B = 0.005 + 0.02 + 0.045 + 0.08 + 0.15 = 0.30$. Tam eşitlik çizgisi altındaki alan 0.5 olduğundan, Gini katsayısı $G = 1 - 2B = 1 - 2 \times 0.30 = 0.40$ olarak bulunur.

İktisadi Kalkınma konusunu uygulamada çöz

Optik'te KPSS İktisat dersinde iktisadi kalkınma konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.