İçeriğe geç
OptikOptik.
KPSS · İktisat

Dış Ticaret Politikası Soru Çözümü

Dış Ticaret Politikası, KPSS İktisat hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

Bir ülkede bir malın talep fonksiyonu $Q_d = 100 - 2P$, arz fonksiyonu $Q_s = 20 + 3P$ şeklindedir. Dünya fiyatı $P_w = 10$ TL'dir. Hükümet $t = 5$ TL gümrük tarifesi uyguladığında, oluşan ölü ağırlık kaybı (dar dara kaybı) kaç TL'dir?

  1. A

    12.5 TL

  2. B

    25 TL

  3. C

    37.5 TL

  4. D

    50 TL

  5. 62.5 TL

    Doğru cevap

Çözüm

Adım adım hesaplama: Tarife öncesi, $P_w=10$ TL iken, talep $Q_d = 100 - 2 \times 10 = 80$, arz $Q_s = 20 + 3 \times 10 = 50$, ithalat $80 - 50 = 30$. Tarife sonrası, yurt içi fiyat $P_t = P_w + t = 15$ TL, talep $Q_d' = 100 - 2 \times 15 = 70$, arz $Q_s' = 20 + 3 \times 15 = 65$, ithalat $70 - 65 = 5$. Ölü ağırlık kaybı, aşırı üretim ve az tüketim üçgenlerinin alanları toplamıdır: aşırı üretim için $\frac{1}{2} \times (65 - 50) \times 5 = 37.5$ TL, az tüketim için $\frac{1}{2} \times (80 - 70) \times 5 = 25$ TL, toplam $37.5 + 25 = 62.5$ TL.

Soru 2

Gümrük birliği teorisinde, ticaret saptırıcı etki aşağıdakilerden hangisine neden olur?

  1. A

    Ticaret hacminin mutlak artışı

  2. Refah kaybı

    Doğru cevap
  3. C

    Üretim etkinliğinde artış

  4. D

    Tüketici rantında azalma

  5. E

    İthalatın daha verimli ülkelerden yapılması

Çözüm

Ticaret saptırıcı etki, gümrük birliği sonrası ithalatın daha verimli dünya üreticilerinden daha az verimli üye ülkelere kaymasıdır. Bu, kaynak dağılımında bozulmaya ve dolayısıyla refah kaybına yol açar. Diğer seçenekler yanlıştır: Ticaret hacmi artabilir ama bu mutlak artış ticaret yaratıcı etkidir; üretim etkinliği azalır; tüketici rantı artar (fiyat düştüğü için); ithalat daha verimsiz ülkelerden yapılır.

Soru 3

Nihai mal tarifesi %18, ara mal tarifesi %8, ara malın değer payı 0,5 olduğunda, efektif koruma oranı ile nominal koruma oranı arasındaki ilişki nedir?

  1. A

    EKO = NKO

  2. EKO > NKO

    Doğru cevap
  3. C

    EKO < NKO

  4. D

    EKO = 2 * NKO

  5. E

    EKO = NKO / 2

Çözüm

Önce efektif koruma oranını hesaplayalım: $$EKO = \frac{t_f - a \cdot t_i}{1 - a} = \frac{0,18 - 0,5 \cdot 0,08}{1 - 0,5} = \frac{0,18 - 0,04}{0,5} = \frac{0,14}{0,5} = 0,28 = %28$$. Nominal koruma oranı (NKO) ise nihai mal tarifesi olan %18'dir. %28 > %18 olduğundan, EKO > NKO.

Dış Ticaret Politikası konusunu uygulamada çöz

Optik'te KPSS İktisat dersinde dış ticaret politikası konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.