İçeriğe geç
OptikOptik.
KPSS · İktisat

Eksik Rekabet Piyasaları Soru Çözümü

Eksik Rekabet Piyasaları, KPSS İktisat hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

İki firmanın (A ve B) reklam stratejilerini seçtiği bir oligopol piyasasında Mahkumlar İkilemi matrisi şu şekildedir (kârlar birim cinsinden):

$$\begin{array}{c|cc} & \text{Reklam Yap (B)} & \text{Reklam Yapma (B)} \\\hline \text{Reklam Yap (A)} & (5,5) & (8,3) \\ \text{Reklam Yapma (A)} & (3,8) & (6,6) \\ \end{array}$$

Bu oyunda baskın strateji dengesi var mıdır? Varsa, bu dengede firmaların seçtiği stratejiler ne olur?

  1. A

    Evet, baskın strateji dengesi vardır: her iki firma da Reklam Yapma stratejisi seçer.

  2. Evet, baskın strateji dengesi vardır: her iki firma da Reklam Yap stratejisi seçer.

    Doğru cevap
  3. C

    Hayır, baskın strateji dengesi yoktur, ancak Nash dengesi vardır.

  4. D

    Hayır, baskın strateji dengesi yoktur ve Nash dengesi de yoktur.

  5. E

    Evet, baskın strateji dengesi vardır: Firma A Reklam Yap, Firma B Reklam Yapma seçer.

Çözüm

Baskın strateji, bir firmanın diğer firmanın stratejisinden bağımsız olarak her zaman en iyi yanıt olan stratejidir. Matrise göre:

  • Firma A için: Eğer B Reklam Yaparsa, A'nın en iyi yanıtı Reklam Yap'tır (5 > 3). Eğer B Reklam Yapmazsa, A'nın en iyi yanıtı Reklam Yap'tır (8 > 6). Bu nedenle, Reklam Yap, Firma A için baskın stratejidir.
  • Firma B için de benzer mantık geçerlidir: Her durumda Reklam Yap en iyi yanıttır.

Dolayısıyla, baskın strateji dengesi vardır ve her iki firma da Reklam Yap stratejisini seçer, bu da (5,5) kârına yol açar. Bu, oligopolde aşırı reklam harcamalarının bir örneğidir.

Soru 2

Götürü usul bir verginin monopol denge üzerindeki etkisi için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A

    Marjinal maliyet artar, bu nedenle üretim azalır.

  2. Ortalama maliyet artar, marjinal maliyet değişmez, dolayısıyla denge fiyat ve miktarı değişmez.

    Doğru cevap
  3. C

    Vergi, tüketici fiyatını doğrudan artırır.

  4. D

    Firma, vergiyi ödemek için üretimi artırır.

  5. E

    Götürü usul vergi, sosyal refahı iyileştirir.

Çözüm

Götürü usul vergi sabit bir maliyet olduğu için marjinal maliyeti ($MC$) etkilemez. Monopol dengesi $MR = MC$ ile belirlenir, bu nedenle denge üretim ve fiyatı değişmez. Ancak ortalama toplam maliyet ($ATC$) artar çünkü sabit maliyet yükselir. Diğer seçenekler yanlıştır çünkü vergi $MC$'yi değiştirmez ve üretim kararını etkilemez.

Soru 3

Monopolün düzenlenmesinde, marjinal maliyet fiyatlaması (MC fiyatlaması) ile ortalama maliyet fiyatlaması (AC fiyatlaması) karşılaştırıldığında, hangisi sosyal refahı maksimize eder ve neden?

  1. Sadece MC fiyatlaması, çünkü fiyat marjinal maliyete eşitlenerek kaynakların etkin dağılımı sağlanır.

    Doğru cevap
  2. B

    Sadece AC fiyatlaması, çünkü firmanın zarar etmesini önleyerek piyasa istikrarını korur.

  3. C

    Her ikisi de, çünkü her iki yöntem de monopollerde fiyatı düşürür.

  4. D

    Hiçbiri, çünkü monopollerde sosyal refah hiçbir zaman maksimize edilemez.

  5. E

    Duruma göre değişir, çünkü talep ve maliyet yapısı farklılık gösterir.

Çözüm

Sosyal refahın maksimize edilmesi, kaynakların etkin dağılımıyla ilgilidir. Marjinal maliyet fiyatlamasında, fiyat marjinal maliyete ($P = MC$) eşitlenir, bu da tam rekabet piyasasındaki sosyal optimuma karşılık gelir ve ölü ağırlık kaybı ortadan kalkar. Ortalama maliyet fiyatlamasında ise fiyat ortalama maliyete ($P = AC$) eşitlenir; bu firmanın zarar etmesini önler ancak genellikle $P > MC$ olduğundan sosyal optimum sağlanmaz ve bazı ölü ağırlık kaybı kalır. Dolayısıyla, sadece MC fiyatlaması sosyal refahı maksimize eder. Doğru cevap A şıkkıdır.

Eksik Rekabet Piyasaları konusunu uygulamada çöz

Optik'te KPSS İktisat dersinde eksik rekabet piyasaları konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.

Ücretsiz başlaApp StoreGoogle Play

İktisat — diğer konular

Tümünü gör