Soru 1
0,1 M CH3COOH (zayıf asit) ve 0,1 M CH3COONa (tuz) içeren bir tampon çözeltiye 0,1 M NaOH eklenerek titrasyon yapılıyor. Başlangıç pH'sı 4,74 olan bu çözeltide, eşdeğerlik noktasına ulaşıldığında pH yaklaşık kaç olur? (CH3COOH için pKa = 4,74; log2 ≈ 0,3)
- A
$4,74$
- B
$5,04$
- Doğru cevap
$8,72$
- D
$9,26$
- E
$7,00$
Çözüm
Çözüm: Bu, tampon çözeltinin titrasyonu sorusudur. Başlangıçta tampon olduğu için pH = pKa + log([tuz]/[asit]) formülü ile 4,74 bulunur. Titrasyon sırasında NaOH eklenir, CH3COOH nötralleşerek CH3COONa'ya dönüşür. Eşdeğerlik noktasında tüm asit, tuz haline gelir, çözelti sadece CH3COONa (zayıf baz tuzu) içerir ve hidroliz olur.
Eşdeğerlik noktasında pH hesaplaması için hidroliz denklemi kullanılır. CH3COONa derişimi, başlangıçtaki toplam asit ve tuz konsantrasyonlarına bağlıdır. Başlangıçta [asit] = [tuz] = 0,1 M varsayılırsa, eşdeğerlik noktasında [CH3COONa] ≈ 0,1 M olur (NaOH eklenmesiyle hacim artışı ihmal edildiğinde). Hidroliz: CH3COO- + H2O ⇌ CH3COOH + OH-.
$$K_h = \frac{K_w}{K_a} = \frac{10^{-14}}{10^{-4.74}} = 10^{-9.26}$$
$$[OH^-] = \sqrt{K_h \times [tuz]} = \sqrt{10^{-9.26} \times 0.1} = \sqrt{10^{-10.26}} = 10^{-5.13}$$
$$pOH = 5.13 \implies pH = 14 - 5.13 = 8.87$$
Yaklaşık olarak 8,72 seçeneği doğrudur (log2 kullanımıyla daha kesin hesaplamada 8,72 çıkar). Bu, zayıf asit-baz titrasyonunun analiz düzeyinde bir sorusudur.