İçeriğe geç
OptikOptik.
YKS · Kimya

Dengeyi Etkileyen Faktörler Soru Çözümü

Dengeyi Etkileyen Faktörler, YKS Kimya hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

$2SO_2(g) + O_2(g) \rightleftharpoons 2SO_3(g)$ tepkimesi için belirli bir sıcaklıkta $K_c = 50.0$'dır. Başlangıç derişimleri: [SO₂] = 0.1 M, [O₂] = 0.2 M, [SO₃] = 0.5 M. $Q_c$'yi hesaplayarak sistemin yönünü belirleyiniz.

  1. A

    $Q_c = 12.5$, ileri yönde ilerler

  2. B

    $Q_c = 12.5$, geri yönde ilerler

  3. C

    $Q_c = 125$, ileri yönde ilerler

  4. $Q_c = 125$, geri yönde ilerler

    Doğru cevap
  5. E

    $Q_c = 50$, dengededir

Çözüm

Tepkime kesri $Q_c = \frac{[SO₃]^2}{[SO₂]^2 [O₂]}$ formülüyle hesaplanır. Verilen değerler: $$Q_c = \frac{(0.5)^2}{(0.1)^2 \times 0.2} = \frac{0.25}{0.01 \times 0.2} = \frac{0.25}{0.002} = 125$$ $K_c = 50.0$ olduğu için $Q_c > K_c$'dir. Bu, tepkimenin geri yönde ilerleyerek dengeye ulaşacağını gösterir.

Soru 2

İdeal pistonlu bir kap içerisinde, sabit sıcaklıkta gaz fazında gerçekleşen şu denge tepkimesi bulunmaktadır:

$$2A_{(g)} + B_{(g)} \rightleftharpoons C_{(g)}$$

Sistem dengede iken, pistonlu kaba aynı sıcaklıkta inert bir gaz ekleniyor ve piston serbestçe hareket edebiliyor. Bu işlem sonucunda dengenin yönü ve denge sabiti ($K_p$) için aşağıdakilerden hangisi doğrudur? (Ortamın sıcaklığı sabit tutulmuştur.)

  1. Denge etkilenmez ve $K_p$ değişmez.

    Doğru cevap
  2. B

    Denge ürünler yönüne kayar ve $K_p$ artar.

  3. C

    Denge girenler yönüne kayar ve $K_p$ azalır.

  4. D

    Denge ürünler yönüne kayar fakat $K_p$ değişmez.

  5. E

    Denge girenler yönüne kayar fakat $K_p$ değişmez.

Çözüm

İdeal pistonlu kapta, sabit sıcaklıkta inert gaz eklenmesiyle piston hareket ederek hacim artar. Bu durumda, tepkimeye giren ve ürün gazların kısmi basınçları azalır (çünkü hacim artar ve mol sayıları değişmez). Le Chatelier ilkesine göre, gaz fazında mol sayısı azalan yöne (burada ürünler yönü, çünkü girenlerde toplam 3 mol, üründe 1 mol) kayma olması beklenir, ancak bu durumda hacim artışı tüm gazların kısmi basınçlarını eşit oranda azalttığı için denge etkilenmez. Denge sabiti $K_p$ sadece sıcaklığa bağlıdır ve sıcaklık sabit olduğundan değişmez. Dolayısıyla, doğru cevap A'dır: Denge etkilenmez ve $K_p$ değişmez.

Soru 3

$2SO_2(g) + O_2(g) ightleftharpoons 2SO_3(g)$ reaksiyonu ekzotermiktir. Denge halindeyken sıcaklık artırılıyor. Hız-zaman grafiğinde aşağıdakilerden hangisi gözlemlenir?

  1. A

    İleri hız anında artar, geri hız yavaş yavaş artar, sonra eşitlenir.

  2. İleri ve geri hızlar anında artar, ancak geri hız daha fazla artar, sonra yeni sabit hızlara ulaşılır.

    Doğru cevap
  3. C

    İleri hız anında azalır, geri hız artar, denge bozulur.

  4. D

    Sadece ileri hız değişir, geri hız sabit kalır.

  5. E

    Hızlar değişmez, sadece denge sabiti değişir.

Çözüm

Sıcaklık artışı, Arrhenius denklemi gereği hem ileri hem geri hız sabitlerini artırır, bu yüzden her iki hız da anında artar. Ekzotermik reaksiyonlarda geri reaksiyonun aktivasyon enerjisi genellikle daha yüksektir ($E_{a,r} > E_{a,f}$), bu nedenle geri hızın artışı ileri hızın artışından daha büyük olur. Le Chatelier ilkesine göre, ekzotermik reaksiyonda sıcaklık artışı dengeyi geri yöne kaydırır, bu da grafikte geri hızın daha fazla artması ve sonunda yeni bir dengede sabitlenmesiyle sonuçlanır.

Dengeyi Etkileyen Faktörler konusunu uygulamada çöz

Optik'te YKS Kimya dersinde dengeyi etkileyen faktörler konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.

Ücretsiz başlaApp StoreGoogle Play

Kimya — diğer konular

Tümünü gör