İçeriğe geç
OptikOptik.
YKS · Kimya

Hidrokarbonlar: Alkenler Soru Çözümü

Hidrokarbonlar: Alkenler, YKS Kimya hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

Alkil halojenürlerin bazik ortamda alken oluşturmak üzere eliminasyon tepkimeleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A

    E2 mekanizması birinci dereceden kinetiğe uyar.

  2. B

    E1 mekanizması ikinci dereceden kinetiğe uyar.

  3. E2 mekanizmasında, baz protonu alırken halojen ayrılır ve çift bağ oluşur.

    Doğru cevap
  4. D

    E1 mekanizmasında, önce baz protonu alır, daha sonra halojen ayrılır.

  5. E

    Eliminasyon tepkimeleri her zaman tek basamakta gerçekleşir.

Çözüm

E2 mekanizması, bazın protonu alması ile halojenin ayrılmasının eşzamanlı olduğu bir tepkimedir ve ikinci dereceden kinetiğe uyar. E1 mekanizması ise iki basamaklıdır: önce halojen ayrılarak karbokatyon oluşur (yavaş basamak, birinci dereceden kinetik), daha sonra baz protonu alır. Bu nedenle doğru ifade C şıkkıdır.

Soru 2

Bir siklohekzen (C6H10) örneği tamamen doyurulduğunda, başlangıçtaki alkenin mol sayısının 2 katı kadar hidrojen gazı tüketiliyor. Başlangıçtaki siklohekzen kaç moldür?

  1. A

    $0.5$ mol

  2. B

    $1.0$ mol

  3. C

    $1.5$ mol

  4. $2.0$ mol

    Doğru cevap
  5. E

    Bu durum mümkün değildir.

Çözüm

Siklohekzen (C6H10) bir sikloalkendir ve bir tane çift bağ içerir. Hidrojenasyon tepkimesi:

$$C_6H_{10} + H_2 \rightarrow C_6H_{12}$$

Her mol siklohekzen için 1 mol $H_2$ gerekir. Soruda, tüketilen $H_2$ mol sayısının alken mol sayısının 2 katı olduğu belirtilmiş. Eğer alken mol sayısına $n$ dersek:

$$n \text{ mol alken} \times 1 = n \text{ mol } H_2 \text{ (normalde)}$$

Ancak burada $2n$ mol $H_2$ tüketilmiş. Bu durum, alkenin 2 çift bağ içermesi gerektiğini gösterir, ancak siklohekzen tek çift bağlıdır. Dolayısıyla, verilen koşullar altında bu mümkün değildir. Doğru cevap "Bu durum mümkün değildir" seçeneğidir.

Soru 3

Aşağıdaki bileşiklerden hangisinin IUPAC adı doğru olarak verilmiştir?

  1. A

    $CH_3-C≡C-CH=CH_2$ : Pent-2-en-4-in

  2. B

    $CH_2=CH-CH_2-C≡CH$ : Pent-1-en-4-in

  3. C

    $CH≡C-CH_2-CH=CH_2$ : Pent-1-en-4-in

  4. D

    $CH_3-CH=CH-C≡C-CH_3$ : Heks-3-en-1-in

  5. $CH_2=CH-C≡CH$ : Büt-3-en-1-in

    Doğru cevap

Çözüm

IUPAC kurallarına göre, hem alken hem alkin içeren bileşiklerde, en uzun karbon zinciri seçilir ve çoklu bağların numaralarının toplamı en küçük olacak şekilde numaralandırma yapılır. Eğer toplam eşitse, alkinin numarası küçük olacak şekilde numaralandırılır. E seçeneğindeki $CH_2=CH-C≡CH$ bileşiği 4 karbonlu olup, en uzun zincir bütandır. Numaralandırma yapıldığında, alkin başta olacak şekilde alkin 1, alken 3 numaralı karbonlarda bulunur ve toplam 4'tür. Diğer numaralandırmada alken 1, alkin 3 olup toplam yine 4'tür, ancak alkinin numarası küçük olduğu için büt-3-en-1-in doğru adlandırmadır. Diğer seçeneklerde verilen adlandırmalar bu kurallara uymamaktadır.

Hidrokarbonlar: Alkenler konusunu uygulamada çöz

Optik'te YKS Kimya dersinde hidrokarbonlar: alkenler konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.

Ücretsiz başlaApp StoreGoogle Play

Kimya — diğer konular

Tümünü gör