İçeriğe geç
OptikOptik.
YKS · Kimya

İndirgenme-Yükseltgenme Soru Çözümü

İndirgenme-Yükseltgenme, YKS Kimya hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

Aktiflik serisine göre, $Al$ metali $Fe_2O_3$ ile tepkimeye girerek $Al_2O_3$ ve $Fe$ oluşturur. $$2Al + Fe_2O_3 \rightarrow Al_2O_3 + 2Fe$$ Bu redoks tepkimesinde aktarılan toplam elektron sayısı kaçtır? (Not: $Al$: 0'dan +3'e yükseltgenir, $Fe$: +3'ten 0'a indirgenir.)

  1. A

    $2$ elektron

  2. B

    $4$ elektron

  3. $6$ elektron

    Doğru cevap
  4. D

    $8$ elektron

  5. E

    $10$ elektron

Çözüm

Hesaplama adımları:

  • Yükseltgenme: Her $Al$ atomu $0$'dan $+3$'e çıkar: $$Al \rightarrow Al^{3+} + 3e^-$$ Tepkimede 2 $Al$ olduğundan, verilen toplam elektron: $$2 \times 3e^- = 6e^-$$
  • İndirgenme: Her $Fe$ atomu $+3$'ten $0$'a iner: $$Fe^{3+} + 3e^- \rightarrow Fe$$ Tepkimede 2 $Fe$ oluştuğundan, alınan toplam elektron: $$2 \times 3e^- = 6e^-$$
  • Toplam aktarım: Verilen ve alınan elektron sayıları eşit olduğundan, aktarılan toplam elektron sayısı $6$'dır. Bu, denklemin dengeli olduğunu gösterir.

Not: Bu tepkime termit tepkimesi olarak bilinir ve aktiflik serisinde $Al$'ın $Fe$'den daha aktif olması nedeniyle gerçekleşir.

Soru 2

$AgNO_3 + NaCl \rightarrow AgCl + NaNO_3$ tepkimesi için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. A

    Bu bir redoks tepkimesidir, çünkü Ag indirgenmiştir.

  2. B

    Bu bir redoks tepkimesidir, çünkü Na yükseltgenmiştir.

  3. Bu bir redoks tepkimesi değildir, çünkü çift yer değiştirme tepkimesidir ve yükseltgenme sayıları değişmemiştir.

    Doğru cevap
  4. D

    Bu bir redoks tepkimesidir, çünkü tuzlar oluşmuştur.

  5. E

    Bu bir redoks tepkimesidir, çünkü iyonlar yer değiştirmiştir.

Çözüm

Bu tepkime bir çift yer değiştirme tepkimesidir. Yükseltgenme sayılarına bakıldığında: Ag: $+1$, N: $+5$, O: $-2$, Na: $+1$, Cl: $-1$. Tepkime sonrasında da aynı değerler korunmuştur. Dolayısıyla, yükseltgenme veya indirgenme olmamıştır ve tepkime redoks değildir. Redoks tepkimeleri için yükseltgenme sayılarında değişim şarttır.

Soru 3

İndirgenme-yükseltgenme ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A

    Aktif metaller genellikle indirgendir.

  2. B

    Yükseltgen maddeler elektron alır ve kendileri indirgenir.

  3. C

    İndirgenme, bir maddenin yükseltgenme basamağının azalmasıdır.

  4. D

    Redoks tepkimelerinde elektron alışverişi vardır.

  5. Bir madde aynı tepkimede hem indirgen hem de yükseltgen olamaz.

    Doğru cevap

Çözüm

İlk dört seçenek doğrudur: aktif metaller elektron verme eğilimli olduğundan indirgendir; yükseltgen maddeler elektron alır; indirgenme yükseltgenme basamağı azalmasıdır; redoks elektron alışverişi içerir. Ancak, E seçeneği yanlıştır, çünkü disproporsiyonasyon tepkimelerinde bir madde aynı anda hem indirgenip hem yükseltgenebilir (örneğin, $2H_2O_2 \rightarrow 2H_2O + O_2$ tepkimesinde $H_2O_2$).

İndirgenme-Yükseltgenme konusunu uygulamada çöz

Optik'te YKS Kimya dersinde indirgenme-yükseltgenme konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.