İçeriğe geç
OptikOptik.
YKS · Kimya

Koligatif Özellikler Soru Çözümü

Koligatif Özellikler, YKS Kimya hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

0.1 M NaCl çözeltisi ve 0.1 M şeker (sukroz) çözeltisi, yarı geçirgen bir zar ile ayrılmıştır. Zar sadece su moleküllerini geçirebilmektedir. Su molekülleri hangi yöne net olarak geçer? (NaCl suda tamamen iyonlaşır, van't Hoff faktörü i=2; şeker iyonlaşmaz, i=1)

  1. A

    NaCl çözeltisinden şeker çözeltisine doğru

  2. Şeker çözeltisinden NaCl çözeltisine doğru

    Doğru cevap
  3. C

    Her iki yöne de eşit miktarda geçer

  4. D

    Hiç geçiş olmaz

  5. E

    Geçiş yönü sıcaklığa bağlıdır

Çözüm

Ozmotik basınç, çözeltideki toplam partikül konsantrasyonuna bağlıdır ve van't Hoff faktörü (i) ile ifade edilir. NaCl suda iyonlaştığı için i=2'dir, yani 0.1 M NaCl çözeltisinin efektif molaritesi $i \times M = 2 \times 0.1 = 0.2$ M'dir. Şeker iyonlaşmadığı için i=1, efektif molaritesi 0.1 M'dir. Bu nedenle, NaCl çözeltisinin ozmotik basıncı daha yüksektir. Su molekülleri, ozmotik basıncın düşük olduğu şeker çözeltisinden, yüksek olduğu NaCl çözeltisine doğru net geçiş yapar.

Soru 2

Ozmos olayında, seyreltik bir çözeltiye saf su eklendiğinde, çözeltinin ozmos basıncı $\Pi$ nasıl değişir?

  1. A

    $\Pi$ artar.

  2. $\Pi$ azalır.

    Doğru cevap
  3. C

    $\Pi$ değişmez.

  4. D

    $\Pi$ önce artar sonra azalır.

  5. E

    $\Pi$'nin değişimi sıcaklığa bağlıdır.

Çözüm

Ozmos basıncı $\Pi = i \cdot M \cdot R \cdot T$ formülü ile verilir, burada $M$ molarite, $R$ gaz sabiti, $T$ sıcaklık. Saf su eklenince çözünenin mol sayısı değişmez ama çözelti hacmi artar, bu nedenle molarite $M$ azalır. $i$, $R$, ve $T$ sabit kabul edilirse, $\Pi$ molarite ile doğru orantılı olduğundan azalır.

Soru 3

Bir sulu çözeltiye saf su eklendiğinde, aşağıdaki koligatif özelliklerden hangisi artar?

  1. A

    Kaynama noktası yükselmesi

  2. B

    Donma noktası alçalması

  3. Buhar basıncı

    Doğru cevap
  4. D

    Ozmos basıncı

  5. E

    Hiçbiri

Çözüm

Koligatif özellikler çözünenin mol sayısına bağlıdır. Saf su eklenince çözünen molü değişmez, ama çözücü miktarı artar, bu nedenle molalite ($m$) ve molarite ($M$) azalır. Kaynama noktası yükselmesi $\Delta T_b = i \cdot K_b \cdot m$ formülüne göre $m$ azalınca azalır. Benzer şekilde donma noktası alçalması $\Delta T_f = i \cdot K_f \cdot m$ azalır. Ozmos basıncı $\Pi = i \cdot M \cdot R \cdot T$ formülüne göre $M$ azalınca azalır. Buhar basıncı ise Raoult yasasına göre çözünenin mol kesri azalınca artar. Dolayısıyla sadece buhar basıncı artar.

Koligatif Özellikler konusunu uygulamada çöz

Optik'te YKS Kimya dersinde koligatif özellikler konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.