İçeriğe geç
OptikOptik.
YKS · Kimya

Fonksiyonel Gruplar: Alkoller Soru Çözümü

Fonksiyonel Gruplar: Alkoller, YKS Kimya hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

Verilen yapı formülü $CH_3CH(OH)CH(CH_3)CH_3$ olan alkolün IUPAC adı nedir?

  1. A

    2-metilbutan-2-ol

  2. 3-metilbutan-2-ol

    Doğru cevap
  3. C

    2-metilbutan-3-ol

  4. D

    3-metilbutan-3-ol

  5. E

    2-metilpropan-2-ol

Çözüm

IUPAC kurallarına göre, en uzun karbon zinciri seçilir ve OH grubuna en düşük numara verilir. Bu yapıda en uzun zincir 4 karbonlu (butan), OH grubu 2. karbonda, metil grubu 3. karbonda bulunur. Dolayısıyla doğru adlandırma 3-metilbutan-2-ol'dür. Diğer seçeneklerde numaralandırma hatalı veya yanlış zincir seçimi yapılmıştır.

Soru 2

1 mol etanol ($C_2H_5OH$) tamamen yandığında, tam yanma için gereken oksijen ($O_2$) mol sayısı kaçtır?

  1. A

    1 mol

  2. B

    2 mol

  3. 3 mol

    Doğru cevap
  4. D

    4 mol

  5. E

    5 mol

Çözüm

Yanma tepkimesi denklemi yazılıp denkleştirilir:

$$C_2H_5OH + O_2 \rightarrow CO_2 + H_2O$$

Karbon denkleştirme: 2 mol $CO_2$ oluşmalı. Hidrojen denkleştirme: 6H var, dolayısıyla 3 mol $H_2O$ oluşmalı. Oksijen dengeleme: Sağ tarafta toplam oksijen atomu sayısı: $2CO_2$'den 4O, $3H_2O$'dan 3O, toplam 7O. Sol tarafta $C_2H_5OH$'de 1O olduğu için, $O_2$'den 6O atomu gelmeli. Her $O_2$ 2 O atomu içerdiğinden, $6/2 = 3$ mol $O_2$ gerekir. Denkleştirilmiş tepkime: $$C_2H_5OH + 3O_2 \rightarrow 2CO_2 + 3H_2O$$. Bu nedenle, 1 mol etanol için 3 mol $O_2$ gereklidir.

Soru 3

Hangi alkol suda en iyi çözünür ve temel nedeni nedir?

  1. $CH_3OH$ (metanol) - en kısa karbon zinciri nedeniyle hidrojen bağı yapması kolaydır

    Doğru cevap
  2. B

    $CH_3CH_2OH$ (etanol) - orta uzunlukta zincir ve hidrofilik -OH grubu vardır

  3. C

    $CH_3CH_2CH_2OH$ (propanol) - uzun zincir hidrofobik etkiyi artırır

  4. D

    $HOCH_2CH_2OH$ (etilen glikol) - iki -OH grubu ile daha fazla hidrojen bağı yapar

  5. E

    $(CH_3)_3COH$ (tert-bütanol) - dallanmış yapı çözünürlüğü azaltır

Çözüm

Alkollerin suda çözünürlüğü, hidrojen bağı yapma kapasiteleri ve hidrofobik (su sevmeyen) karbon zincirinin uzunluğu arasındaki dengeye bağlıdır. Metanol ($CH_3OH$) en kısa karbon zincirine sahip olduğu için hidrofobik etki en azdır ve -OH grubu su molekülleriyle kolayca hidrojen bağı oluşturabilir. Bu nedenle, diğer seçeneklerdeki alkollere kıyasla en yüksek çözünürlüğe sahiptir. Etilen glikol da iyi çözünür, ancak metanol daha küçük molekül yapısıyla daha etkili hidrojen bağı oluşturur.

Fonksiyonel Gruplar: Alkoller konusunu uygulamada çöz

Optik'te YKS Kimya dersinde fonksiyonel gruplar: alkoller konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.