İçeriğe geç
OptikOptik.
YKS · Kimya

Aldehitler ve Ketonlar Soru Çözümü

Aldehitler ve Ketonlar, YKS Kimya hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

$C_5H_{10}O$ molekül formülüne sahip kaç tane aldehit ve keton fonksiyonel grup izomeri vardır? (Zincir ve dallanma izomerleri de dahil edilecektir.)

  1. A

    3 aldehit, 2 keton

  2. 4 aldehit, 3 keton

    Doğru cevap
  3. C

    2 aldehit, 3 keton

  4. D

    3 aldehit, 3 keton

  5. E

    4 aldehit, 2 keton

Çözüm

Aldehit izomerleri: pentanal, 2-metilbütanal, 3-metilbütanal, 2,2-dimetilpropanal olmak üzere 4 tanedir. Keton izomerleri: pentan-2-on, pentan-3-on, 3-metilbütan-2-on olmak üzere 3 tanedir. Tüm izomerler doğru sayılmıştır ve B şıkkı (4 aldehit, 3 keton) doğrudur.

Soru 2

Hangi karbonil bileşiği suda en iyi çözünürlük gösterir?

  1. Metanal (formaldehit)

    Doğru cevap
  2. B

    Etanal (asetaldehit)

  3. C

    Propanon (aseton)

  4. D

    Benzaldehit

  5. E

    Siklohekzanon

Çözüm

Karbonil bileşiklerinin suda çözünürlüğü, karbonil grubunun ($C=O$) su molekülleriyle hidrojen bağı yapabilme yeteneğine ve hidrofobik alkil gruplarının büyüklüğüne bağlıdır. Metanal (formaldehit) en küçük molekül olduğu için hidrofobik kısmı en azdır ve karbonil grubu su ile etkili hidrojen bağı oluşturur, bu da yüksek çözünürlüğe (yaklaşık %40 w/w) neden olur. Diğer bileşiklerde molekül büyüdükçe hidrofobik etki artar ve çözünürlük azalır: etanal iyi çözünür ama metanal kadar değil, propanon orta, benzaldehit ve siklohekzanon ise düşük çözünürlüğe sahiptir.

Soru 3

Tollens ayıracı ($Ag(NH_3)_2^+$) kullanılarak bir bileşiğin yükseltgenip yükseltgenmediği test ediliyor. Hangi bileşik bu testte pozitif sonuç vermez ve neden ketonlar yükseltgenmez?

  1. Aseton ($CH_3COCH_3$) çünkü ketonlar Tollens ayıracıyla yükseltgenmez, aldehitler ise gümüş aynası oluşturur

    Doğru cevap
  2. B

    Formaldehit ($HCHO$) çünkü aldehitler hızlı yükseltgenir ve ketonlara dönüşür

  3. C

    Etanol ($CH_3CH_2OH$) çünkü alkoller Tollens ayıracıyla doğrudan yükseltgenmez

  4. D

    Asetik asit ($CH_3COOH$) çünkü karboksilik asitler yükseltgenmeye dirençlidir

  5. E

    Propanal ($CH_3CH_2CHO$) çünkü bu aldehit Tollens ayıracıyla reaksiyona girmez

Çözüm

Tollens ayıracı, aldehitleri karboksilik asitlere yükseltgerken ketonları yükseltmez. Aseton bir ketondur ve karbonil karbonu iki alkil grubuna bağlı olduğu için yükseltgenmeye karşı dirençlidir. Bu nedenle, Tollens testinde pozitif sonuç (gümüş aynası oluşumu) gözlenmez. Diğer şıklardaki bileşikler ya aldehit ya da farklı gruplardandır ve testle ilgili yanılgılar içerir.

Aldehitler ve Ketonlar konusunu uygulamada çöz

Optik'te YKS Kimya dersinde aldehitler ve ketonlar konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.

Ücretsiz başlaApp StoreGoogle Play

Kimya — diğer konular

Tümünü gör