Kimyasal Denge, YKS Kimya hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.
A reaction occurs via two steps at equilibrium:
Step 1: $X \rightleftharpoons Y$ with $K_{c1} = 4.0$
Step 2: $Y \rightleftharpoons Z$ with $K_{c2} = 0.5$
Calculate the equilibrium constant $K_c$ for the net reaction $X \rightleftharpoons Z$.
$2.0$
$8.0$
$0.125$
$4.5$
$0.25$
Çözüm
Since the net reaction is the sum of the two equilibrium steps, $K_c = K_{c1} \times K_{c2} = 4.0 \times 0.5 = 2.0$.
Sabit basınçlı bir kapta, $N_{2}(g) + 3H_{2}(g) \rightleftharpoons 2NH_{3}(g)$ reaksiyonu dengededir. Sıcaklık sabit tutularak kaba inert bir gaz eklenirse, denge konumu için aşağıdakilerden hangisi doğrudur? (Gaz mol sayısı: reaktanlarda 4 mol, ürünlerde 2 mol)
Denge sağa (ürünler yönüne) kayar.
Denge sola (reaktanlar yönüne) kayar.
Denge konumu değişmez.
Denge önce sağa, sonra sola kayar.
Denge kayması gazın inert olup olmamasına bağlıdır.
Çözüm
Sabit basınçlı bir kapta inert gaz eklenince, sistem toplam basıncı sabit tutmak için hacmini artırır. Hacim artışı, tüm gazların konsantrasyonlarını azaltır, bu da etkili bir basınç düşüşü gibi davranır. Le Chatelier prensibine göre, sistem bu basınç düşüşünü telafi etmek için gaz mol sayısının az olduğu yöne kayar. Bu reaksiyonda, gaz mol sayısı reaktanlarda 4 mol, ürünlerde 2 mol olduğundan, denge sağa (ürünler yönüne) kayar. Denge sabiti $K_p$ veya $K_c$ değişmez çünkü sıcaklık sabittir.
$A_{(g)} + B_{(g)} \rightleftharpoons C_{(g)}$ tepkimesi için $K_c = 4.0$ olarak biliniyor. Belirli bir anda ölçülen derişimler $[A] = 0.5\ M$, $[B] = 1.0\ M$, $[C] = 2.0\ M$ ise, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
$Q_c = 1.0$, $Q_c < K_c$ olduğundan tepkime ileri yönde ilerler ve $[C]$ artar
$Q_c = 2.0$, $Q_c < K_c$ olduğundan tepkime ileri yönde ilerler ve $[A]$ azalır
$Q_c = 4.0$, $Q_c = K_c$ olduğundan sistem dengededir ve derişimler değişmez
$Q_c = 8.0$, $Q_c > K_c$ olduğundan tepkime geri yönde ilerler ve $[C]$ azalır
$Q_c = 16.0$, $Q_c > K_c$ olduğundan tepkime geri yönde ilerler ve $[B]$ artar
Çözüm
Denge kesri $Q_c$, verilen derişimlerle hesaplanır: $$Q_c = \frac{[C]}{[A][B]}$$ Değerleri yerine koyarsak: $$Q_c = \frac{2.0}{0.5 \times 1.0} = \frac{2.0}{0.5} = 4.0$$ $K_c = 4.0$ olduğundan, $Q_c = 4.0 = K_c$ karşılaştırması yapılır. $Q_c = K_c$ ise, sistem dengededir ve derişimlerde net değişim olmaz. Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.
Optik'te YKS Kimya dersinde kimyasal denge konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.
