İçeriğe geç
OptikOptik.
KPSS · Çalışma Ekonomisi

Toplu İş Uyuşmazlıkları Soru Çözümü

Toplu İş Uyuşmazlıkları, KPSS Çalışma Ekonomisi hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

Toplu iş uyuşmazlıklarında, grev oylaması talebinde bulunmak için aşağıdaki şartlardan hangisi doğru değildir?

  1. A

    Arabuluculuk sürecinin sonuçsuz kalması

  2. B

    Uyuşmazlığın kanuni grev konusu olması

  3. İşçi sendikasının işyerindeki işçilerin en az $\%40$'ını temsil etmesi

    Doğru cevap
  4. D

    Toplu iş sözleşmesinin süresinin dolmuş olması

  5. E

    Taraflar arasında anlaşma sağlanamaması

Çözüm

Grev oylaması talebi için genel şartlar şunlardır: arabuluculuk sürecinin başarısız olması, uyuşmazlığın kanuni grev kapsamında olması, toplu iş sözleşmesinin sona ermiş olması ve tarafların anlaşamamasıdır. İşçi sendikasının temsil oranı, Türk iş hukukunda genellikle işyerindeki işçilerin en az $\%50$ veya daha yüksek bir oranını temsil etmesi gerekmektedir. Seçenekteki $\%40$ oranı yetersiz olduğu için bu şart yanlıştır. Diğer seçenekler doğru şartlardır.

Soru 2

Grev ve lokavt yasaklarının mutlak olarak uygulandığı işlerde, aşağıdaki durumlardan hangisi söz konusu olduğunda yasak kaldırılabilir?

  1. A

    İşverenin iflas etmesi durumunda

  2. B

    Devletin olağanüstü hal ilan etmesi durumunda

  3. C

    İşçilerin ücretlerinin ödenmemesi durumunda

  4. D

    Toplu iş sözleşmesinin süresinin dolması durumunda

  5. Hiçbiri, mutlak yasaklar hiçbir koşulda kaldırılamaz.

    Doğru cevap

Çözüm

Mutlak grev ve lokavt yasakları, kamu düzeni, genel sağlık veya milli güvenlik gibi nedenlerle konulmuştur ve hiçbir koşulda kaldırılamaz. Örneğin, can kurtarma veya enerji üretimi gibi hayati hizmetlerde grev yapılması, toplumun temel ihtiyaçlarını tehlikeye atacağından, yasak istisnasızdır.

Soru 3

Hak ve menfaat uyuşmazlıkları arasındaki temel hukuki fark aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    Hak uyuşmazlıkları yargı yoluyla, menfaat uyuşmazlıkları toplu pazarlıkla çözülür.

  2. Hak uyuşmazlıkları mevcut haklardan, menfaat uyuşmazlıkları yeni hak taleplerinden kaynaklanır.

    Doğru cevap
  3. C

    Hak uyuşmazlıkları bireysel, menfaat uyuşmazlıkları topludur.

  4. D

    Hak uyuşmazlıklarında grev yasak, menfaat uyuşmazlıklarında serbesttir.

  5. E

    Hak uyuşmazlıkları sadece işçileri, menfaat uyuşmazlıkları işverenleri ilgilendirir.

Çözüm

Hak uyuşmazlıkları, mevcut hukuki düzenlemelerden (örneğin toplu iş sözleşmesi veya yasa) kaynaklanan hakların ihlali veya yorumlanması ile ilgiliyken, menfaat uyuşmazlıkları yeni hakların elde edilmesi veya mevcut hakların iyileştirilmesi taleplerini içerir. Bu nedenle temel fark, uyuşmazlığın kaynağıdır; hak uyuşmazlıklarında mevcut haklar, menfaat uyuşmazlıklarında ise gelecekteki haklar söz konusudur.

Toplu İş Uyuşmazlıkları konusunu uygulamada çöz

Optik'te KPSS Çalışma Ekonomisi dersinde toplu iş uyuşmazlıkları konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.