İçeriğe geç
OptikOptik.
KPSS · Çalışma Ekonomisi

Bireysel İş Hukuku Soru Çözümü

Bireysel İş Hukuku, KPSS Çalışma Ekonomisi hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

4857 sayılı İş Kanunu'nun 4. maddesine göre, aşağıdaki işlerden hangisi kanun kapsamı dışında değildir (yani istisna değildir)?

  1. A

    Deniz taşıma işleri

  2. B

    Hava taşıma işleri

  3. C

    50'den az işçi çalıştırılan tarım işleri

  4. D

    Ev hizmetleri

  5. Maden ocaklarında yapılan işler

    Doğru cevap

Çözüm

İş Kanunu'nun 4. maddesinde, deniz ve hava taşıma işleri, 50'den az işçi çalıştırılan tarım işleri ve ev hizmetleri açıkça kanun kapsamı dışında bırakılmıştır. Maden ocaklarında yapılan işler ise bu istisnalar arasında yer almaz ve genel olarak İş Kanunu kapsamında değerlendirilir. Bu nedenle, maden işleri istisna değildir ve kanun kapsamındadır.

Soru 2

Uzaktan çalışan bir işçi, işverenden bilgisayar ve internet bağlantısı talep etmektedir. İşveren, bu talebi reddederek maliyetleri çalışana yüklemek istemektedir. 4857 sayılı İş Kanunu ve uzaktan çalışma yönetmeliğine göre, işverenin bu konudaki yasal yükümlülüğü nedir?

  1. İşveren, uzaktan çalışma için gerekli araç, gereç ve ekipmanı sağlamakla yükümlüdür; aksi kararlaştırılmadıkça maliyet işverene aittir.

    Doğru cevap
  2. B

    İşveren, yalnızca bilgisayar sağlamakla yükümlüdür; internet maliyeti tamamen çalışana aittir.

  3. C

    İşveren, ekipman sağlama yükümlülüğü olmadığı gibi, çalışana herhangi bir maddi destek de vermek zorunda değildir.

  4. D

    İşveren, ekipman maliyetlerini çalışanla eşit olarak paylaşmak zorundadır; bu, yasal bir zorunluluktur.

  5. E

    İşveren, ekipman sağlama yükümlülüğü yoktur, ancak çalışana tazminat ödeyerek bu durumu telafi etmelidir.

Çözüm

Doğru cevap A şıkkıdır. Uzaktan çalışma yönetmeliğine göre, işveren, çalışmanın gerektirdiği araç, gereç ve ekipmanı sağlamakla yükümlüdür. Aksi, taraflar arasında yazılı sözleşmeyle kararlaştırılmadıkça, bu ekipmanların maliyeti işverene aittir. Bu, işverenin asli yükümlülüklerinden biridir ve çalışanın işi verimli şekilde yapabilmesi için gereklidir. Diğer şıklar yanlıştır çünkü:

  • B: İşveren, gerekli tüm ekipmanları (bilgisayar, internet vb.) sağlamalıdır; kısmi sağlama yeterli değildir.
  • C: İşverenin ekipman sağlama yükümlülüğü vardır, bu yasal bir zorunluluktur.
  • D: Maliyet paylaşımı, yasal bir zorunluluk değil, ancak tarafların anlaşmasıyla mümkün olabilir; genel kural işverenin üstlenmesidir.
  • E: İşverenin ekipman sağlama yükümlülüğü vardır ve tazminat ödeme gibi alternatif bir yol yasal olarak tanımlanmamıştır.

Soru 3

Mehmet, bir şirkette satış temsilcisi olarak çalışmaktadır. Sabit bir maaşı yoktur, sadece yaptığı satışlardan komisyon almaktadır. İşveren, Mehmet'e çalışma saatleri ve satış stratejileri konusunda talimatlar vermektedir. Mehmet'in bu durumda iş sözleşmesi var mıdır?

  1. A

    Hayır, çünkü sabit ücret yoktur

  2. Evet, çünkü bağımlılık ve iş unsurları vardır

    Doğru cevap
  3. C

    Hayır, çünkü sadece komisyon alınmaktadır

  4. D

    Evet, çünkü ücret her şekilde ödenebilir

  5. E

    Hayır, çünkü iş sözleşmesi yazılı olmalıdır

Çözüm

İş sözleşmesinde ücret, para veya para ile ölçülebilir bir menfaat olabilir; sabit maaş şart değildir. Komisyon da ücret sayılır. Mehmet, işverenin talimatlarına tabi olduğu için bağımlılık unsuru ve belirli bir iş yaptığı için iş unsuru mevcuttur. Bu nedenle, iş sözleşmesi vardır.

Bireysel İş Hukuku konusunu uygulamada çöz

Optik'te KPSS Çalışma Ekonomisi dersinde bireysel iş hukuku konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.