İçeriğe geç
OptikOptik.
KPSS · Çalışma Ekonomisi

Kıdem ve İhbar Tazminatı Soru Çözümü

Kıdem ve İhbar Tazminatı, KPSS Çalışma Ekonomisi hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

Kıdem tazminatı ödemesinden yapılan yasal kesintiler arasında aşağıdakilerden hangisi genellikle uygulanır?

  1. Gelir vergisi stopajı

    Doğru cevap
  2. B

    SGK işçi primi kesintisi

  3. C

    İşsizlik sigortası primi kesintisi

  4. D

    Damga vergisi kesintisi (ihbar tazminatında yaygın)

  5. E

    Hiçbiri, kıdem tazminatı tüm kesintilerden muaftır

Çözüm

Kıdem tazminatı, Gelir Vergisi Kanunu'na göre gelir vergisine tabidir ve stopaj yoluyla kesinti yapılır (GVK m.94). Diğer seçenekler genellikle uygulanmaz: SGK primleri ve işsizlik sigortası primi, kıdem tazminatı için kesilmez; damga vergisi ise daha çok ihbar tazminatı gibi sözleşmeli ödemelerde geçerlidir. Bu nedenle doğru cevap A'dır.

Soru 2

Ahmet, 4 yıllık kıdemi ve aylık 7200 TL brüt ücreti olan bir işçidir. İşveren, iş sözleşmesini bildirim süresine uymadan feshetmiş ve yeni iş arama iznini kullandırmamıştır. Ahmet'in kıdem ve ihbar tazminatları dışında, iş arama izninin kullandırılmaması nedeniyle talep edebileceği ek ücret ne kadardır? (Bildirim süresi: 4 yıl için 8 hafta, bir ay 30 gün kabul edilecektir.)

  1. A

    4800 TL

  2. B

    7200 TL

  3. C

    9600 TL

  4. 13440 TL

    Doğru cevap
  5. E

    14400 TL

Çözüm

Öncelikle günlük ücret hesaplanır: $$ rac{7200}{30} = 240$$ TL. Bildirim süresi 8 hafta olduğundan, 8 × 7 = 56 gün. İş arama izninin kullandırılmaması nedeniyle talep edilecek ek ücret, 4857 sayılı İş Kanunu Madde 17'ye göre bildirim süresinin tam ücretidir: 56 gün × 240 TL/gün = 13440 TL.

Soru 3

Basın İş Kanunu ve Deniz İş Kanunu'na göre, kıdem tazminatı hak kazanma için gereken asgari çalışma süresi açısından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Her ikisinde de en az 1 yıl çalışma süresi gereklidir.

    Doğru cevap
  2. B

    Basın İş Kanunu'nda 6 ay, Deniz İş Kanunu'nda 1 yıl.

  3. C

    Basın İş Kanunu'nda 1 yıl, Deniz İş Kanunu'nda çalışma süresi şartı yoktur.

  4. D

    Her ikisinde de en az 6 ay çalışma süresi gereklidir.

  5. E

    Basın İş Kanunu'nda 2 yıl, Deniz İş Kanunu'nda 1 yıl.

Çözüm

Hem Basın İş Kanunu (5953 sayılı) hem de Deniz İş Kanunu (854 sayılı), kıdem tazminatı hak kazanma için en az 1 yıl çalışma süresini şart koşar. Bu, genel İş Kanunu'na (4857 sayılı) benzer bir düzenlemedir.

Kıdem ve İhbar Tazminatı konusunu uygulamada çöz

Optik'te KPSS Çalışma Ekonomisi dersinde kıdem ve ihbar tazminatı konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.