Yürütme ve Yargı Soru Çözümü

Cumhurbaşkanının yargı organları üzerindeki yetkileri, Anayasa'nın ilgili maddelerinde (örneğin, 146, 154, 159) düzenlenmiştir. Seçeneklerin değerlendirilmesi:

• A şıkkı yanlıştır: Yargıtay üyeleri, Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından atanır, cumhurbaşkanı doğrudan atamaz.
• B şıkkı yanlıştır: Hakimler ve Savcılar Kurulu üyeleri, cumhurbaşkanı tarafından seçilmez; kurulun üyeleri çeşitli organlar tarafından seçilir veya atanır (örneğin, TBMM ve cumhurbaşkanı tarafından belirli sayıda üye seçilir, ancak tümünü cumhurbaşkanı seçmez).
• C şıkkı doğrudur: Anayasa Mahkemesi üyelerinden dördünü cumhurbaşkanı seçer (Anayasa'nın 146. maddesi). Bu, cumhurbaşkanının yargı bağımsızlığı bağlamındaki önemli bir yetkisidir.
• D şıkkı yanlıştır: Danıştay başkanı ve üyeleri, Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından atanır, cumhurbaşkanı tek başına belirlemez.
• E şıkkı yanlıştır: Yüksek mahkeme başkan ve üyelerinin görev süreleri Anayasa ve kanunlarla belirlenir, cumhurbaşkanı keyfi olarak değiştiremez; bu, yargı bağımsızlığını ihlal eder.

Doğru cevap Yargıtay'dır. Cumhurbaşkanı, Yargıtay üyelerini seçerken, Yargıtay Genel Kurulu'nun önerdiği aday listesinden seçim yapmak zorundadır; bu nedenle doğrudan kendi inisiyatifiyle üye belirleme yetkisi en azdır. Anayasa Mahkemesi'nde, Cumhurbaşkanı çeşitli kurumların önerdiği adaylar arasından seçim yapar, ancak bu öneriler daha geniş bir yelpazededir. Danıştay, Askerî Yargıtay ve Uyuşmazlık Mahkemesi'nde de öneri mekanizmaları vardır, ama Yargıtay'daki süreç en katı şekilde düzenlenmiştir, bu da Cumhurbaşkanının inisiyatifini sınırlar. Bu analiz, yargı bağımsızlığı açısından da değerlendirilebilir.

Danıştay, idari yargı alanında en yüksek temyiz mahkemesidir. İdare Mahkemelerinden verilen kararlara karşı temyiz, Danıştay'da incelenir. Yargıtay adli yargı, Anayasa Mahkemesi anayasal denetim, Sayıştay ise mali denetim ile ilgilendiğinden, bu durumda doğru cevap Danıştay'dır.