İçeriğe geç
OptikOptik.
KPSS · Fen Bilimleri Öğretmenliği

Kimya: Organik Kimya Soru Çözümü

Kimya: Organik Kimya, KPSS Fen Bilimleri Öğretmenliği hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

1-Buten başlangıç bileşiği olarak alınıyor. İlk adımda hidrojenasyon ($\ce{H2}$, Pt katalizörü) ile doyuruluyor, ardından ikinci adımda UV ışığı altında klor ($\ce{Cl2}$) ile reaksiyona giriyor. Bu iki basamaklı tepkime dizisinin son ürünü aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    1-Klorobütan

  2. 2-Klorobütan

    Doğru cevap
  3. C

    1,2-Diklorobütan

  4. D

    Bütan

  5. E

    1,1-Diklorobütan

Çözüm

Adım 1: 1-Buten ($\ce{CH3CH2CH=CH2}$) hidrojenasyon ile doyurularak bütan ($\ce{CH3CH2CH2CH3}$) oluşur. Adım 2: Bütan, UV ışığı altında klor ile radikal halojenasyon reaksiyonuna girer. Bütan bir alkan olduğundan, klor atomu sekonder karbonlara (2. ve 3. karbonlar) saldırır, ancak 2. karbon daha stabildir (sekonder radikal). Bu nedenle, ana ürün 2-klorobütandır ($\ce{CH3CHClCH2CH3}$). Şık B doğrudur. Şık A (1-klorobütan) daha az tercih edilen bir üründür, çünkü primer radikaller daha az stabildir. Şık C ve E dikloro ürünlerdir, ancak bu koşullarda monoklorlanma beklenir. Şık D ise ara üründür.

Soru 2

$\mathrm{C_6H_5CONH_2}$ (benzamit) bileşiğinin bazik hidrolizi sonucu hangi ürünler oluşur?

  1. A

    $\mathrm{C_6H_5COOH}$ ve $\mathrm{NH_3}$

  2. $\mathrm{C_6H_5COO^-}$ ve $\mathrm{NH_4^+}$

    Doğru cevap
  3. C

    $\mathrm{C_6H_5CH_2NH_2}$ ve $\mathrm{H_2O}$

  4. D

    $\mathrm{C_6H_5NH_2}$ ve $\mathrm{HCOOH}$

  5. E

    $\mathrm{C_6H_5CONH_3^+}$ ve $\mathrm{OH^-}$

Çözüm

Amitlerin bazik hidrolizi sonucu bir karboksilat iyonu ve amonyak ($\mathrm{NH_3}$) veya amonyum tuzu oluşur. Bazik ortamda, amonyak genellikle $\mathrm{NH_3}$ olarak başlar ama reaksiyon koşullarına göre $\mathrm{NH_4^+}$'a dönüşebilir. Benzamit için: $$\mathrm{C_6H_5CONH_2 + NaOH \rightarrow C_6H_5COO^-Na^+ + NH_3}$$ $\mathrm{NH_3}$ bazik ortamda su ile tepkimeye girerek $\mathrm{NH_4^+}$ oluşturabilir, bu nedenle B şıkkı ($\mathrm{C_6H_5COO^-}$ ve $\mathrm{NH_4^+}$) doğru kabul edilir. A şıkkı asit katalizli hidroliz ürünleridir.

Soru 3

$CH_3CH_2CHBrCH_3$ (2-bromobütan) bileşiğinin kuvvetli baz varlığında eliminasyon tepkimesine uğraması durumunda, Zaitsev kuralına göre oluşacak ana alken ürün aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A

    1-büten ($CH_2=CHCH_2CH_3$)

  2. 2-büten ($CH_3CH=CHCH_3$)

    Doğru cevap
  3. C

    2-metilpropen ($(CH_3)_2C=CH_2$)

  4. D

    Bütan ($CH_3CH_2CH_2CH_3$)

  5. E

    1,3-bütadien ($CH_2=CHCH=CH_2$)

Çözüm

Zaitsev kuralına göre, eliminasyon tepkimelerinde daha çok sübstitüe olmuş (daha fazla alkil grubu bağlı) alken ana ürün olarak oluşur. 2-bromobütanda, hidrojen çıkarılmasıyla iki olası alken oluşabilir: 1-büten (çift bağ 1-2 karbonlar arasında, mono-sübstitüe) veya 2-büten (çift bağ 2-3 karbonlar arasında, di-sübstitüe). 2-bütende çift bağ karbonlarından biri iki alkil grubuyla ($CH_3$ ve $CH_3CH_2$) bağlı olduğundan daha kararlıdır ve ana ürün olarak oluşur.

Kimya: Organik Kimya konusunu uygulamada çöz

Optik'te KPSS Fen Bilimleri Öğretmenliği dersinde kimya: organik kimya konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.