İçeriğe geç
OptikOptik.
KPSS · Fen Bilimleri Öğretmenliği

Fizik: Optik ve Dalgalar Soru Çözümü

Fizik: Optik ve Dalgalar, KPSS Fen Bilimleri Öğretmenliği hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

İki farklı ses dalgası ile ilgili aşağıdaki bilgiler veriliyor:

  • Ses X: Şiddet seviyesi 90 dB, frekansı 500 Hz
  • Ses Y: Şiddet seviyesi 80 dB, frekansı 1000 Hz

Buna göre aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A

    Ses X, Ses Y'den daha tizdir.

  2. B

    Ses Y, Ses X'den daha şiddetlidir.

  3. Ses X'in şiddeti, Ses Y'nin şiddetinin 10 katıdır.

    Doğru cevap
  4. D

    Ses Y'nin frekansı, Ses X'in frekansının yarısıdır.

  5. E

    Ses X'in şiddeti, Ses Y'nin şiddetinin 100 katıdır.

Çözüm

Şiddet seviyesi farkı $\Delta L = L_X - L_Y = 90 \text{ dB} - 80 \text{ dB} = 10 \text{ dB}$. Şiddet oranı için $10 \log_{10}(I_X/I_Y) = 10 \Rightarrow \log_{10}(I_X/I_Y) = 1 \Rightarrow I_X/I_Y = 10^1 = 10$. Yani Ses X'in şiddeti, Ses Y'nin şiddetinin 10 katıdır. Frekans karşılaştırması: Ses X 500 Hz, Ses Y 1000 Hz olduğundan, Ses Y daha yüksek frekanslı ve dolayısıyla daha tizdir. Diğer şıklar bu hesaplamalarla çelişmektedir.

Soru 2

Bir piyanoda aynı anda çalınan iki notanın frekansları 262 Hz (Do) ve 523 Hz (Do') olarak veriliyor. Buna göre aşağıdaki karşılaştırmalardan hangisi doğrudur?

  1. A

    262 Hz'lik ses daha tizdir.

  2. B

    523 Hz'lik sesin şiddeti daha yüksektir.

  3. C

    523 Hz'lik sesin perdesi (yüksekliği) daha düşüktür.

  4. D

    262 Hz'lik sesin dalga boyu daha kısadır.

  5. 523 Hz'lik sesin perdesi daha yüksektir.

    Doğru cevap

Çözüm

Sesin yüksekliği (perde) frekansı ile doğrudan ilişkilidir: frekans arttıkça ses tizleşir, yani perdesi yükselir. 523 Hz, 262 Hz'den yüksek olduğu için daha tiz bir sestir ve perdesi daha yüksektir. Şiddet ise sesin gürlüğü ile ilgili olup frekanstan bağımsızdır, bu nedenle B şıkkı yanlıştır. Dalga boyu $\lambda = v/f$ formülü ile frekansla ters orantılıdır, bu nedenle 262 Hz'lik sesin dalga boyu daha uzundur, D şıkkı yanlıştır.

Soru 3

Frekansı 8 Hz olan bir su dalgası, stroboskop frekansı 12 Hz olarak ayarlandığında nasıl görünür?

  1. A

    Durgun

  2. B

    İleri yönde yavaş hareket ediyor

  3. Geri yönde yavaş hareket ediyor

    Doğru cevap
  4. D

    İleri yönde hızlı hareket ediyor

  5. E

    Gözle görülemeyecek kadar hızlı hareket ediyor

Çözüm

Stroboskop frekansı ($f_s$) dalga frekansından ($f_d$) büyük olduğunda, her aydınlatmada dalga bir öncekinden daha geride kalır, bu nedenle dalga geri yönde hareket ediyormuş gibi görünür. Efektif frekans $|f_d - f_s| = |8 - 12| = 4$ Hz olduğundan, dalga yavaş bir şekilde hareket eder. Eğer $f_s < f_d$ olsaydı, dalga ileri yönde hareket ediyormuş gibi görünürdü.

Fizik: Optik ve Dalgalar konusunu uygulamada çöz

Optik'te KPSS Fen Bilimleri Öğretmenliği dersinde fizik: optik ve dalgalar konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.