Soru 1
Analiz Düzeyi: Geçiş metallerinin birden fazla pozitif yükseltgenme basamağına sahip olmasının temel nedeni, aşağıdakilerden hangisiyle elektron dizilimi açısından en iyi açıklanır?
- Doğru cevap
A) d orbitalinin tamamen dolu veya boş olmaması ve (n-1)d ile ns orbital elektronlarının enerji seviyelerinin yakın olması.
- B
B) s orbitalinin tamamen dolu olması ve yalnızca bu orbitalden elektron kaybetmesi.
- C
C) p orbitalinin yarı dolu olması ve kararlı yapı oluşturması.
- D
D) Valans elektronlarının yalnızca en dıştaki katmanda bulunması ve sabit sayıda olması.
- E
E) f orbitalinin elektronları nedeniyle periyodik özelliklerin değişmesi.
Çözüm
Geçiş metallerinin elektron diziliminde (n-1)d orbitalleri dolmakta veya kısmen doludur. d orbital elektronları ile ns orbital elektronları arasında enerji farkı az olduğundan, hem ns hem de (n-1)d orbitallerinden elektron kaybederek farklı yükseltgenme basamakları oluşturabilirler. Örneğin, demir (Fe) atom numarası 26, elektron dizilimi $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 4s^2 3d^6$'dır. +2 yükseltgenme basamağında $4s^2$ elektronlarını, +3'te ise $4s^2$ ve bir $3d$ elektronunu kaybeder. Diğer şıklar: B s orbitali tek başına açıklamaz, C p orbitali geçiş metalleri için genel değil, D ana grup metallerini tanımlar, E f orbitali lantanit/aktinitlerle ilgilidir.