İçeriğe geç
OptikOptik.
KPSS · Fen Bilimleri Öğretmenliği

Astronomi ve Uzay Soru Çözümü

Astronomi ve Uzay, KPSS Fen Bilimleri Öğretmenliği hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

Bir yıldızın sağ açıklığı (right ascension) 4 saat 45 dakika 30 saniye olarak verilmiştir. Bu değerin derece cinsinden yaklaşık karşılığı nedir? (1 saat = 15 derece)

  1. A

    60°

  2. 71.25°

    Doğru cevap
  3. C

    75.5°

  4. D

    80°

  5. E

    85°

Çözüm

Sağ açıklık saat cinsinden verildiğinde, dereceye çevirmek için 1 saat = 15° kullanılır. 4 saat = $4 \times 15 = 60$°, 45 dakika = $\frac{45}{60} = 0.75$ saat = $0.75 \times 15 = 11.25$°, 30 saniye = $\frac{30}{3600} \approx 0.00833$ saat = $0.00833 \times 15 \approx 0.125$°. Toplam: $60 + 11.25 + 0.125 = 71.375$° ≈ 71.25°. Bu nedenle doğru cevap B şıkkıdır.

Soru 2

Büyük kütleli bir yıldızın yaşam döngüsünün sonunda, çekirdek çökmesi sonucu süpernova patlaması meydana gelir. Patlama sonrasında geriye kalan çekirdek kütlesine bağlı olarak farklı nesneler oluşur. Aşağıdaki ifadelerden hangisi, çekirdek kütlesi ve oluşan nesne arasındaki ilişkiyi doğru olarak analiz etmektedir?

  1. A

    Çekirdek kütlesi 1.4 $M_{\odot}$'dan az ise beyaz cüce oluşur.

  2. Çekirdek kütlesi 1.4 ile 3 $M_{\odot}$ arasında ise nötron yıldızı oluşur.

    Doğru cevap
  3. C

    Çekirdek kütlesi 3 $M_{\odot}$'dan büyük ise karadelik oluşur.

  4. D

    Nötron yıldızı oluşumu için çekirdek kütlesinin tam olarak 1.4 $M_{\odot}$ olması gerekir.

  5. E

    Karadelik oluşumu için çekirdek kütlesinin en az 10 $M_{\odot}$ olması gerekir.

Çözüm

Büyük kütleli yıldızlarda, çekirdek çökmesi sonucu süpernova patlaması gerçekleşir. Patlama sonrası çekirdek kütlesine göre:

  • Çekirdek kütlesi ~1.4 $M_{\odot}$ (Chandrasekhar limiti) altında ise beyaz cüce oluşur, ancak bu düşük kütleli yıldızlara özgüdür.
  • Çekirdek kütlesi 1.4 $M_{\odot}$ ile yaklaşık 3 $M_{\odot}$ (Tolman–Oppenheimer–Volkoff limiti) arasında ise nötron yıldızı oluşur.
  • Çekirdek kütlesi 3 $M_{\odot}$ üzerinde ise karadelik oluşur.

Seçenek B, nötron yıldızı oluşumu için doğru kütle aralığını vermektedir. Seçenek A, beyaz cüce için geçerli olsa da büyük kütleli yıldızlar için tipik değildir. Seçenek C, karadelik için genel eşiktir ancak kesin bir değer değildir ve bazı durumlarda farklılık gösterebilir. Seçenek D ve E ise yanlıştır.

Soru 3

Dünya'nın eksen eğikliği 23.5° ve yaz gündönümünde Güneş ışınları Yengeç Dönencesi'ne (23.5°K) dik gelir. Buna göre, yaz gündönümünde 40° kuzey enleminde güneş ışınlarının geliş açısı kaç derecedir? (Geliş açısı, ufuk düzlemine dik olan açıdır.)

  1. A

    A) $50^\circ$

  2. B

    B) $63.5^\circ$

  3. C) $73.5^\circ$

    Doğru cevap
  4. D

    D) $80^\circ$

  5. E

    E) $90^\circ$

Çözüm

Geliş açısı formülü: $$\text{Açı} = 90^\circ - |\text{enlem} - \text{deklinasyon}|$$ Yaz gündönümünde deklinasyon = 23.5°K (Yengeç Dönencesi). 40°K enlemi için: $$\text{Açı} = 90^\circ - |40^\circ - 23.5^\circ| = 90^\circ - 16.5^\circ = 73.5^\circ$$ Bu, güneş ışınlarının 40°K enleminde ufuktan 73.5° yükseklikte geldiğini gösterir. Seçenekler arasında sadece 73.5° doğru hesaplamaya uyar.

Astronomi ve Uzay konusunu uygulamada çöz

Optik'te KPSS Fen Bilimleri Öğretmenliği dersinde astronomi ve uzay konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.

Ücretsiz başlaApp StoreGoogle Play

Fen Bilimleri Öğretmenliği — diğer konular

Tümünü gör