Biyoloji: İnsan Fizyolojisi, KPSS Fen Bilimleri Öğretmenliği hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.
Aşağıdaki organ sistemlerinden hangisi mezoderm tabakasından köken almaz?
İskelet sistemi
Dolaşım sistemi
Sindirim sistemi
Boşaltım sistemi
Kas sistemi
Çözüm
Mezoderm tabakası kas, iskelet, dolaşım ve boşaltım sistemlerini oluştururken, sindirim sistemi endodermden köken alır. Bu nedenle C seçeneği doğrudur.
Hangisinde, trombosit eksikliği (trombositopeni) ve fibrinojen eksikliği (afibrinogenemi) durumlarında görülen kanama bozuklukları doğru olarak karşılaştırılmıştır?
Trombositopenide derin iç kanamalar, afibrinogenemide yüzeysel kanamalar görülür.
Her iki durumda da pıhtılaşma zamanı normaldir, ancak kanama zamanı uzar.
Trombositopenide kanama zamanı uzar, afibrinogenemide pıhtılaşma zamanı uzar.
Afibrinogenemide trombosit sayısı normal olduğu için kanama zamanı normaldir.
Her iki durumda da fibrin ağı oluşamadığı için pıhtılaşma bozukluğu görülür.
Çözüm
Trombositopenide trombosit sayısı düşük olduğu için, hasarlı damarda geçici tıkacı oluşumu gecikir ve kanama zamanı uzar. Afibrinogenemide ise fibrinojen eksikliği nedeniyle fibrin ağı oluşamaz, bu da pıhtılaşma zamanının uzamasına neden olur. Bu nedenle, ifade C doğru karşılaştırmayı yansıtmaktadır; diğer seçenekler klinik bulguları hatalı yansıtır.
Kandaki pH düşüşü, omurilik soğanındaki solunum merkezini uyararak solunum hızını artırır. Bu uyarımın temel mekanizması aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak açıklanmıştır?
A) Kan $CO_2$ artışı, $H^+$ iyonu konsantrasyonunu yükseltir; omurilik soğanındaki kemoreseptörler $H^+$ artışını algılayarak solunum merkezini uyarır.
B) Kan $O_2$ azalışı, direkt olarak solunum merkezini uyarır ve pH düşüşü bu sürece eşlik eder.
C) pH düşüşü, kan-beyin bariyerini geçerek direkt olarak solunum merkezi nöronlarını inhibe eder.
D) Kan $HCO_3^-$ artışı, kemoreseptörleri bloke ederek solunum merkezini baskılar.
E) pH düşüşü, sadece periferik kemoreseptörler (karotid cisimcik) aracılığıyla solunum merkezini uyarır; merkezi kemoreseptörlerin rolü yoktur.
Çözüm
Doğru cevap A'dır. Kan $CO_2$ seviyesi arttığında, $CO_2$ kanda su ile reaksiyona girerek karbonik asit ($H_2CO_3$) oluşturur:
$$CO_2 + H_2O \rightleftharpoons H_2CO_3 \rightleftharpoons H^+ + HCO_3^-$$
Bu reaksiyon sonucunda $H^+$ iyonu konsantrasyonu artar ve kan pH'sı düşer (asidoz). Omurilik soğanındaki merkezi kemoreseptörler, bu $H^+$ artışını algılayarak solunum merkezini uyarır. Solunum hızı artırılarak fazla $CO_2$ atılımı sağlanır ve pH normale döndürülür. Diğer seçenekler hatalıdır: $O_2$ azalışı öncelikle periferik kemoreseptörleri uyarır; pH düşüşü direkt inhibisyon yapmaz; $HCO_3^-$ artışı asidozu tamponlar; merkezi ve periferik kemoreseptörler birlikte çalışır.
Optik'te KPSS Fen Bilimleri Öğretmenliği dersinde biyoloji: insan fizyolojisi konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.
