İçeriğe geç
OptikOptik.
KPSS · Edebiyat Öğretmenliği

Tanzimat Edebiyatı Soru Çözümü

Tanzimat Edebiyatı, KPSS Edebiyat Öğretmenliği hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

Namık Kemal'in "Hürriyet Kasidesi" adlı eseri, Divan edebiyatındaki kaside nazım biçimini kullanarak hürriyet kavramını işlemesiyle ünlüdür. Bu durum, Tanzimat şairlerinin Divan şiiri biçimlerini yeni kavramlar için kullanmalarının hangi yönünü en iyi şekilde analiz eder?

  1. A

    Biçimsel yenilikler getirerek kasidenin yapısını tamamen değiştirmeleri

  2. B

    Eski biçimleri koruyarak içeriği tamamen geleneksel konularla sınırlandırmaları

  3. Divan şiiri biçimlerini, sosyal ve siyasi mesajları iletmek için bir araç olarak kullanmaları

    Doğru cevap
  4. D

    Batı edebiyatından alınan serbest şiir biçimlerini tercih etmeleri

  5. E

    Kaside biçimini sadece dini konular için kullanmaları

Çözüm

Namık Kemal, Divan edebiyatının klasik kaside biçimini (methiye bölümü, nesib bölümü gibi) kullanarak, hürriyet, vatan sevgisi gibi yeni temaları işlemiştir. Bu, Tanzimat şairlerinin eski biçimleri, toplumsal değişim ve modernleşme fikirlerini yaymak için bir araç olarak kullandıklarını gösterir. Biçim korunurken içerik radikal bir şekilde değiştirilmiştir.

Soru 2

Şinasi'nin Tanzimat Edebiyatı'na getirdiği "ilk"ler göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdaki ifadelerden hangisi yazın türü (literary genre) bağlamında yanlıştır?

  1. A

    İlk yerli tiyatro eseri Şair Evlenmesi'dir.

  2. İlk resmî gazete Takvim-i Vekayi'dir.

    Doğru cevap
  3. C

    İlk makale Mukaddime'dir (Tercüman-ı Ahvâl Mukaddimesi).

  4. D

    İlk özel gazete Tercüman-ı Ahvâl'dir.

  5. E

    İlk atasözleri derlemesi Durub-ı Emsal-i Osmaniye'dir.

Çözüm

Doğru cevap B'dir çünkü Takvim-i Vekayi (1831) Şinasi'nin eseri değil, devletin resmî gazetesidir; Şinasi'nin "ilk"leri arasında değerlendirilmez. Şinasi'nin edebiyata getirdiği "ilk"ler şunlardır:

  • Şair Evlenmesi (1859): İlk yerli tiyatro oyunu (A doğru).
  • Tercüman-ı Ahvâl Mukaddimesi (1860): İlk makale (C doğru).
  • Tercüman-ı Ahvâl (1860): İbrahim Şinasi ve Agah Efendi'nin çıkardığı ilk özel gazete (D doğru).
  • Durub-ı Emsal-i Osmaniye (1863): İlk atasözleri derlemesi (E doğru).

Bu nedenle, B şıkkı yazın türü bağlamında yanlıştır, çünkü Takvim-i Vekayi Şinasi'nin değil, daha önceki bir dönemin ürünüdür ve Şinasi'nin "ilk"lerinden biri olarak kabul edilmez.

Soru 3

Namık Kemal, Cezmi adlı tarihî romanında ve Akif Bey adlı tiyatro oyununda aşağıdaki temalardan hangisini ortak olarak işlemiştir?

  1. Vatan savunması ve kahramanlık

    Doğru cevap
  2. B

    Aşk ve trajik sonuçlar

  3. C

    Toplumsal eşitsizlik ve sınıf çatışması

  4. D

    Doğu-Batı çatışması ve modernleşme

  5. E

    Din ve tasavvufî düşünce

Çözüm

Cezmi, Osmanlı-İran savaşlarını konu alan bir tarihî romandır ve vatan savunması ve kahramanlık teması ön plandadır. Akif Bey ise yine bir vatanperverlik oyunu olup, karakterin vatanı için mücadelesini anlatır. Her iki eserde de Namık Kemal'in millî duyguları ve kahramanlık vurgusu belirgindir. Diğer şıklar, Tanzimat edebiyatında görülebilir, ancak bu iki eserin ortak teması değildir; örneğin, aşk Cezmi'de yan tema olabilir, ancak asıl odak vatan sevgisidir.

Tanzimat Edebiyatı konusunu uygulamada çöz

Optik'te KPSS Edebiyat Öğretmenliği dersinde tanzimat edebiyatı konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.