İçeriğe geç
OptikOptik.
KPSS · Edebiyat Öğretmenliği

Sözcük Türleri ve Söz Dizimi Soru Çözümü

Sözcük Türleri ve Söz Dizimi, KPSS Edebiyat Öğretmenliği hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

Divan şiirinde geçen "şah-ı cihan" tamlaması, bugünkü Türkçede hangi yapıya karşılık gelir ve nasıl ifade edilir?

  1. A

    Belirtisiz isim tamlaması; "cihan şahı"

  2. Belirtili isim tamlaması; "cihanın şahı"

    Doğru cevap
  3. C

    Sıfat tamlaması; "şahlı cihan"

  4. D

    Zincirleme isim tamlaması; "şah cihanı"

  5. E

    Edat grubu; "cihana şah"

Çözüm

"Şah-ı cihan" tamlaması, Farsça bir izafet tamlamasıdır ve "cihanın şahı" anlamına gelir. Farsça tamlamalarda tamlanan (şah) önce gelir ve tamlama eki (-ı) kullanılır. Bugünkü Türkçede bu, belirtili isim tamlaması olarak ifade edilir, çünkü tamlayan (cihan) ve tamlanan (şah) arasındaki ilişki belirtilidir ve tamlama ekleri farklıdır.

Soru 2

'Dosyalar yöneticiye gönderildi.' cümlesi için aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A

    Yüklem edilgen çatılıdır.

  2. B

    Özne sözde öznedir.

  3. C

    Cümlede işi yapan belli değildir.

  4. D

    Özne ve yüklem çatı bakımından uyumludur.

  5. Yüklem etken çatılıdır.

    Doğru cevap

Çözüm

'Gönderildi' yüklemi edilgen çatılı bir fiildir, bu nedenle etken çatılı olduğu ifadesi yanlıştır. Edilgen çatılı fiillerde özne sözde öznedir, işi yapan belli değildir veya 'tarafından' gibi edatlarla belirtilir, ve özne ile yüklem çatı bakımından uyumludur. Bu nedenle diğer seçenekler doğrudur.

Soru 3

“O, bana mektup yazdı ve hediye.” cümlesindeki anlatım bozukluğu aşağıdakilerden hangisiyle giderilir?

  1. O, bana mektup yazdı ve hediye verdi.

    Doğru cevap
  2. B

    O, bana mektup ve hediye yazdı.

  3. C

    O, bana mektup yazdı, hediye de.

  4. D

    O, bana mektup yazdı; hediye.

  5. E

    O, bana mektup yazdı, hediye ise verdi.

Çözüm

Verilen cümlede, "hediye" nesnesi için bir yüklem eksiktir. "yazdı" yüklemi sadece "mektup" nesnesiyle kullanılmıştır. A şıkkı, "verdi" yüklemini ekleyerek bu eksikliği giderir ve anlatım bozukluğunu düzeltir. Diğer şıklar ya yanlış anlam oluşturur (B şıkkı: hediye yazılmaz) ya da eksikliği gidermez (C, D, E şıkları).

Sözcük Türleri ve Söz Dizimi konusunu uygulamada çöz

Optik'te KPSS Edebiyat Öğretmenliği dersinde sözcük türleri ve söz dizimi konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.