İçeriğe geç
OptikOptik.
KPSS · Edebiyat Öğretmenliği

Karahanlı ve Harezm Türkçesi Soru Çözümü

Karahanlı ve Harezm Türkçesi, KPSS Edebiyat Öğretmenliği hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

Karahanlı Türkçesi'nde sıkı bir şekilde korunan ünlü uyumu, Harezm Türkçesi'nde nasıl bir değişim göstermiştir?

  1. A

    Tamamen kaybolmuştur

  2. Zayıflamaya başlamıştır

    Doğru cevap
  3. C

    Daha da güçlenmiştir

  4. D

    Sadece yazı dilinde korunmuştur

  5. E

    Hiçbir değişiklik olmamıştır

Çözüm

Harezm Türkçesi'nde, Arapça ve Farsça gibi yabancı dillerden kelime alımının artmasıyla ünlü uyumu zayıflamaya başlamıştır, ancak tamamen kaybolmamıştır. Karahanlı Türkçesi'nde ise ünlü uyumu daha sıkıdır. Bu, ses bilgisel bir fark olarak kabul edilir.

Soru 2

Divan-ı Hikmet'ten alınan aşağıdaki parçanın dil ve üslup özellikleri incelendiğinde, eserin hangi dönem ve türe ait olduğu söylenebilir?

"Hak Taâlâ nazar kıldı, âşıklara yâr kıldı / Gönülleri pâk kıldı, ervâh-ı enbiyâ ile"

  1. Karahanlı Türkçesi, dini-tasavvufi mesnevi

    Doğru cevap
  2. B

    Harezm Türkçesi, tarihi metin

  3. C

    Eski Anadolu Türkçesi, destan

  4. D

    Çağatay Türkçesi, seyahatname

  5. E

    Osmanlı Türkçesi, divan şiiri

Çözüm

Parçada İslami terimler (Hak Taâlâ, ervâh-ı enbiyâ), dini-tasavvufi içerik, dörtlük yapısı ve Karahanlı Türkçesi özellikleri görülmektedir. Divan-ı Hikmet, Ahmet Yesevi tarafından Karahanlı döneminde yazılmış, dini öğretileri aktaran bir mesnevidir. Dilinde Arapça kelimelerin azlığı ve eski Türkçe unsurların baskın olması, Orta Türkçe'nin Karahanlı aşamasına işaret eder.

Soru 3

Kısasü'l-Enbiyâ'nın yazarı ve yazıldığı dönem göz önüne alındığında, bu eser hangi Orta Türkçe dönemi yazı dili içinde değerlendirilir?

  1. A

    Karahanlı Türkçesi (11. yüzyıl)

  2. Harezm Türkçesi (13-14. yüzyıl)

    Doğru cevap
  3. C

    Çağatay Türkçesi (15. yüzyıl)

  4. D

    Eski Anadolu Türkçesi (13-15. yüzyıl)

  5. E

    Eski Uygur Türkçesi (8-13. yüzyıl)

Çözüm

Kısasü'l-Enbiyâ, 14. yüzyılda Rabguzi tarafından Harezm bölgesinde yazılmıştır. Bu tarihsel bağlam, eserin Harezm Türkçesi sahasına ait olduğunu gösterir. Karahanlı Türkçesi daha erken dönemde, diğer seçenekler ise farklı coğrafyalara veya dönemlere aittir. Bu nedenle doğru cevap Harezm Türkçesi'dir.

Karahanlı ve Harezm Türkçesi konusunu uygulamada çöz

Optik'te KPSS Edebiyat Öğretmenliği dersinde karahanlı ve harezm türkçesi konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.

Ücretsiz başlaApp StoreGoogle Play

Edebiyat Öğretmenliği — diğer konular

Tümünü gör