İçeriğe geç
OptikOptik.
KPSS · Edebiyat Öğretmenliği

Göktürkçe ve Uygurca Soru Çözümü

Göktürkçe ve Uygurca, KPSS Edebiyat Öğretmenliği hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

"Irk Bitig" metninde geçen "ırk" terimi, Eski Türkçe falcılık terminolojisinde hangi anlama gelmektedir?

  1. Fal, kehanet veya yorum

    Doğru cevap
  2. B

    Savaş veya çatışma durumu

  3. C

    Aile veya soy bağları

  4. D

    Doğa olayları veya iklim

  5. E

    Tanrısal güç veya kader

Çözüm

Irk Bitig, Göktürk alfabesiyle yazılmış 9. yüzyıla ait bir fal kitabıdır. Metinde "ırk" terimi, fal, kehanet veya yorum anlamında kullanılır ve metnin temelini oluşturan falcılık terminolojisinin merkezinde yer alır. Diğer şıklar, metnin içeriğinde bulunsa da bu terimin spesifik anlamını karşılamaz; örneğin, savaş veya doğa olayları fal yorumlarında geçebilir, ancak "ırk" doğrudan fal anlamındadır.

Soru 2

Aşağıdaki Göktürkçe metin parçasının çevirisi verilmiştir:
"Türk milleti yok olmasın diye, millet olsun diye babam İlteriş Kağan'ı, annem İlbilge Hatun'u göğün tepesinden tutup yukarı kaldırmış olmalı. Babam kağan on yedi erle dışarı çıkmış. Duyulunca şehirdeki dağa çıkmış, dağdaki inmiş."
Bu parça hangi Orhun abidesine aittir?

  1. Kül Tigin Abidesi

    Doğru cevap
  2. B

    Tonyukuk Abidesi

  3. C

    Bilge Kağan Abidesi

  4. D

    Orhun Yazıtları'ndan değil, Uygurca bir metin

  5. E

    Çin kaynaklarından alınmıştır

Çözüm

Doğru cevap A'dır (Kül Tigin Abidesi).
Bu parça, Kül Tigin Abidesi'nde geçen, Bilge Kağan'ın ağzından anlatılan, babası İlteriş Kağan'ın mücadelelerini ve Türk milletinin kuruluşunu ifade eden bölümlere aittir. Metindeki "babam İlteriş Kağan" ve "on yedi erle dışarı çıkmış" gibi ifadeler, bu abidede sıkça tekrarlanan temalardır. Tonyukuk Abidesi daha çok Tonyukuk'un kişisel deneyimlerini anlatır, Bilge Kağan Abidesi ise benzer içerikler taşır ancak bu spesifik pasaj Kül Tigin'e özgüdür. Diğer şıklar yanlıştır çünkü metin Göktürkçe Orhun yazıtlarındandır.

Soru 3

"Altun Yaruk" metnindeki şu cümlede geçen Soğdca kökenli kelime hangisidir?
"Nom körüp burkan kutın bulzun" (Kitabı görüp Buda'nın kutunu bulsun)

  1. A

    körüp (görüp)

  2. burkan (Buda)

    Doğru cevap
  3. C

    kutın (kutunu)

  4. D

    bulzun (bulsun)

  5. E

    hepsi Türkçe kökenlidir

Çözüm

Verilen cümlede "burkan" kelimesi Soğdca kökenli olup "Buda" anlamına gelir. "Nom" da Soğdca kökenli olabilir, ancak bu cümlede şıklarda "burkan" mevcut ve doğru cevap B'dir. Diğer kelimeler (körüp, kutın, bulzun) Türkçe kökenlidir, E şıkkı ise yanlıştır.

Göktürkçe ve Uygurca konusunu uygulamada çöz

Optik'te KPSS Edebiyat Öğretmenliği dersinde göktürkçe ve uygurca konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.