İçeriğe geç
OptikOptik.
YKS · Fen Bilgisi

Optik Soru Çözümü

Optik, YKS Fen Bilgisi hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

Kırıcılık indisi $n = 1.5$ olan camdan havaya ($n \approx 1$) geçen bir ışık için sınır açısı kaç derecedir? (Verilenler: $\sin 42^\circ \approx 0.67$, $\sin 45^\circ \approx 0.71$, $\sin 48^\circ \approx 0.74$)

  1. A

    $30^\circ$

  2. $42^\circ$

    Doğru cevap
  3. C

    $45^\circ$

  4. D

    $48^\circ$

  5. E

    $60^\circ$

Çözüm

Sınır açısı formülü: $$\theta_c = \arcsin\left(\frac{n_2}{n_1}\right)$$ Burada $n_1 = 1.5$ (cam) ve $n_2 = 1$ (hava). Hesaplama: $$\theta_c = \arcsin\left(\frac{1}{1.5}\right) = \arcsin(0.666...) \approx \arcsin(0.67)$$ Verilen sin değerlerinden $\sin 42^\circ \approx 0.67$ olduğu için $\theta_c \approx 42^\circ$. Dolayısıyla doğru cevap B şıkkıdır.

Soru 2

Kalın kenarlı bir merceğin optik merkezinden ($O$) geçen bir ışın, merceğe çarptıktan sonra nasıl davranır? Aşağıdaki şıklardan hangisi bu ışının kırılmasını doğru olarak gösterir? (Merceğin asal ekseni yataydır.)

  1. A

    Işın mercekte kırılmadan doğrusal olarak geçer.

  2. B

    Işın mercekten sonra asal eksene paralel olarak kırılır.

  3. C

    Işın mercekten sonra diğer odak noktasından ($F'$) geçerek devam eder.

  4. Işın mercekten sonra doğrultusunu değiştirmeden, yani kırılmadan geçer.

    Doğru cevap
  5. E

    Işın mercekten sonra sanki $F$ noktasından geliyormuş gibi kırılır.

Çözüm

Kalın kenarlı merceklerde, optik merkezden ($O$) geçen ışın kırılmadan, doğrultusunu değiştirmeden geçer. Bu, hem kalın kenarlı hem ince kenarlı mercekler için geçerli bir özel ışın kuralıdır: Optik merkezden geçen ışınlar mercekte kırılmazlar. Diğer şıklar yanlıştır çünkü:

  • A şıkkı: 'Doğrusal olarak geçer' ifadesi doğru gibi görünebilir, ancak D şıkkı daha açık ve kesindir (kırılmadan).
  • B, C ve E şıkları: Bunlar diğer özel ışın kurallarıdır ve optik merkezden geçen ışın için geçerli değildir.

Not: D şıkkı, A şıkkından daha net ifade ettiği için doğru seçenek olarak belirlenmiştir.

Soru 3

Kalın kenarlı (ıraksak) bir merceğin optik ekseni üzerinde, mercekten uzakta bulunan bir cismin görüntüsü için aşağıdakilerden hangisi değişmez bir özelliktir?

  1. Görüntünün sanal olması

    Doğru cevap
  2. B

    Görüntünün ters olması

  3. C

    Görüntünün cisme göre büyük olması

  4. D

    Görüntünün merceğin odak noktasında oluşması

  5. E

    Görüntünün cismin olduğu tarafta oluşması

Çözüm

Kalın kenarlı merceklerde, cisim nerede olursa olsun (optik eksen üzerinde), görüntü her zaman sanal, düz ve cisimden küçük oluşur. Bu üç özellik değişmez. Seçeneklerde:

  • A doğrudur: Görüntü sanaldır, bu değişmez.
  • B yanlıştır: Görüntü düzdür, ters değil.
  • C yanlıştır: Görüntü küçüktür, büyük değil.
  • D yanlıştır: Görüntü mercekle odak noktası arasında oluşur, tam odakta değil.
  • E yanlıştır: Görüntü her zaman cismin olduğu tarafta oluşur ama bu, sanal olmanın bir sonucudur ve soru "değişmez özellik" üzerinde duruyor; en temel değişmez özellik sanallıktır.

Optik konusunu uygulamada çöz

Optik'te YKS Fen Bilgisi dersinde optik konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.