İçeriğe geç
OptikOptik.
KPSS · Türkçe

Sözcükte Yapı Soru Çözümü

Sözcükte Yapı, KPSS Türkçe hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiilden isim yapan bir ek kullanılmıştır?

  1. Gelişimini takip ediyoruz.

    Doğru cevap
  2. B

    Evlilik teklifini kabul etti.

  3. C

    Koşturmaktan yoruldu.

  4. D

    Mavi gözlü çocuğu gördüm.

  5. E

    Bilgisayarı bozuldu.

Çözüm

'Gelişim' sözcüğü, 'gel-' fiil köküne '-işim' eki getirilerek türetilmiştir. Bu eklerden '-im' eki fiilden isim yapan bir ektir ve 'gelişim' isim olarak kullanılmıştır. Diğer şıklarda: B'de 'evlilik' isimden isim yapan '-lik' eki, C'de 'koşturmaktan' fiilden fiil yapan '-tur' eki, D'de 'gözlü' isimden sıfat yapan '-lü' eki, E'de 'bilgisayar' birleşik isimdir.

Soru 2

"Onun sevindirici haberi hepimizi mutlu etti." cümlesinde altı çizili sözcüğün kökünün türü nedir?

  1. Fiil kök

    Doğru cevap
  2. B

    İsim kök

  3. C

    Sesteş kök

  4. D

    Birleşik kök

  5. E

    Yansıma kök

Çözüm

Sevindirici sözcüğü türemiştir. Kökü "sev-" fiilidir. Yapım ekleri şöyle eklenir:

  • Kök: sev- (fiil kök)
  • -in (yapım eki) → sevin- (fiil)
  • -dir (yapım eki) → sevindir- (fiil)
  • -ici (yapım eki) → sevindirici (isim)

Kök fiil köküdür, çünkü hareket veya oluş bildirir. Bu nedenle doğru cevap A şıkkıdır.

Soru 3

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "-den" eki, hem ayrılma durumu hem de tamlayan eki görevinde kullanılmıştır?

  1. A

    A) Şehirden ayrılmak onu üzüyordu.

  2. B) Arkadaşından gelen mektup onu sevindirdi.

    Doğru cevap
  3. C

    C) Sınavdan önce tekrar yapmalısın.

  4. D

    D) Yoldan geçen arabalar gürültü yapıyor.

  5. E

    E) Bu kitaptan alıntılar yaparak sunum hazırladı.

Çözüm

Doğru cevap B şıkkıdır. Bu cümlede "arkadaşından gelen" ifadesinde, "-den" eki iki işlevi birden taşır:

  • Ayrılma durumu: "Arkadaşından" sözcüğü, mektubun kaynağını (arkadaştan çıkma) belirtir.
  • Tamlayan eki: "Arkadaşından" sözcüğü, "mektup" sözcüğünün tamlayanıdır (isim tamlaması yapısı).
Diğer seçeneklerde ise "-den" eki sadece ayrılma durumu (A, C, E) veya sadece tamlayan eki (D, ama D'de "yoldan" ifadesi tamlayan olarak zayıf kalır, çünkü "yoldan geçen" sıfat tamlamasında kaynak belirtir ancak tamlayan eki görevi baskın değildir) görevindedir. Özellikle B şıkkı, bu iki işlevin birlikte görüldüğü net bir örnektir.

Sözcükte Yapı konusunu uygulamada çöz

Optik'te KPSS Türkçe dersinde sözcükte yapı konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.