İçeriğe geç
OptikOptik.
KPSS · Türkçe

Cümle Türleri Soru Çözümü

Cümle Türleri, KPSS Türkçe hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

Aşağıdaki cümlelerden hangisi yüklemine göre isim cümlesi değildir?

  1. A

    Bu kitap oldukça değerlidir.

  2. B

    Onun en büyük hayali doktor olmaktı.

  3. Vaktim yok, hemen gitmeliyim.

    Doğru cevap
  4. D

    Yaptığı resimler çok güzeldi.

  5. E

    En sevdiğim renk mavidir.

Çözüm

Yüklemine göre cümleler, yüklemin isim soylu (ek fiille çekimlenmiş ad, sıfat, zamir, edat, zarf) veya fiil olmasına göre isim cümlesi ve fiil cümlesi diye ikiye ayrılır.

  • A seçeneği: değerlidir → sıfat (değerli) + ek fiil (-dir) → isim cümlesi
  • B seçeneği: olmaktı → isim (doktor) + ek fiil (-idi) → isim cümlesi
  • C seçeneği: yok (isim soylu, olumsuzluk eki ile) ve gitmeliyim (fiil) → İlk bölüm isim cümlesi ama soru tüm cümleyi soruyor. gitmeliyim yüklemdir ve fiildir → fiil cümlesi
  • D seçeneği: güzeldi → sıfat (güzel) + ek fiil (-idi) → isim cümlesi
  • E seçeneği: mavidir → isim (mavi) + ek fiil (-dir) → isim cümlesi

C seçeneğinde yüklem gitmeliyim fiilidir, bu nedenle bu cümle yüklemine göre fiil cümlesidir, isim cümlesi değildir.

Soru 2

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yüklem, birleşik zamanlı fiil olmasına rağmen cümle yüklemine göre isim cümlesi sayılır?

  1. O, her zaman çalışkandır.

    Doğru cevap
  2. B

    Bu soruyu çözecektim ama vaktim yetmedi.

  3. C

    Yarın burada olmalıydın.

  4. D

    Onu dün parkta görmüş olmalıyım.

  5. E

    Bu eser, yıllar önce yazılmıştı.

Çözüm

Yüklemine göre cümle sınıflandırmasında, yüklemin isim soylu olup olmadığına bakılır. Birleşik zamanlı fiiller, fiil köküne ek fiil getirilerek oluşur ve genelde fiil cümlesi yapar, ancak bazı durumlarda ek fiil isim soylu sözcüklere eklenirse isim cümlesi olur.

  • A seçeneği: çalışkandır → sıfat (çalışkan) + ek fiil (-dir) → isim cümlesi. Burada ek fiil, isim soylu sözcüğe eklenmiştir, birleşik zamanlı değildir (basit yapı). Soruda 'birleşik zamanlı fiil olmasına rağmen' ifadesi dikkat çekici, ama A seçeneği isim cümlesi olduğu için doğrudur.
  • Diğer seçenekler: B (çözecektim), C (olmalıydın), D (görmüş olmalıyım), E (yazılmıştı) → hepsi fiil kökü + ek fiil (birleşik zamanlı) ve fiil cümlesidir.

Soru, isim cümlesi örneğini test etmektedir ve A seçeneği doğru cevaptır çünkü yüklem isim soyludur.

Soru 3

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde, bir yan cümle ana cümlenin nesnesi görevini üstlenmiştir?

  1. Öğretmen, sınavın ertelendiğini söyledi.

    Doğru cevap
  2. B

    Sınav ertelendi ve öğretmen bunu açıkladı.

  3. C

    Öğretmenin açıklaması öğrencileri rahatlattı.

  4. D

    Eğer sınav ertelenirse, öğrenciler sevinecektir.

  5. E

    Sınavın ertelenmesi, öğretmenin kararıydı.

Çözüm

A seçeneği doğrudur, çünkü "sınavın ertelendiğini" yan cümlesi, "söyledi" fiiline nesne olarak bağlanmıştır. Bu, iç içe birleşik cümle örneğidir; yan cümle ana cümlenin ögesi (nesne) konumundadır. Diğer seçenekler: B sıralı cümle, C basit cümle, D şartlı birleşik cümle, E ise basit cümledir (yan cümle içermez).

Cümle Türleri konusunu uygulamada çöz

Optik'te KPSS Türkçe dersinde cümle türleri konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.