İçeriğe geç
OptikOptik.
KPSS · Türkçe

Ses Bilgisi Soru Çözümü

Ses Bilgisi, KPSS Türkçe hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde, özel isme ünlü ile başlayan bir ek geldiği hâlde ünsüz yumuşaması kuralı doğru uygulanmıştır?

  1. A

    Karabük'e yaptığımız ziyaret oldukça keyifliydi.

  2. B

    Arkadaşımın adı Orhan'ı duyunca çok şaşırdım.

  3. Topkapı Sarayı'nı gezmek için sabırsızlanıyorum.

    Doğru cevap
  4. D

    Çocukluğum İzmit'te geçtiği için orayı çok özlüyorum.

  5. E

    İstanbul Boğazı'nda tekne turu yapmak harika bir deneyimdi.

Çözüm

Özel isimlere ünlü ile başlayan ek geldiğinde, sonundaki sert ünsüzler (p, ç, t, k) yumuşamaz. Bu kurala göre:

  • Karabük'e (doğrusu: Karabük'e, 'k' yumuşamaz) → Yanlış
  • Orhan'ı ('n' sert ünsüz değil, yumuşama söz konusu değil) → İlgisiz
  • Topkapı Sarayı'nı (doğru: 'Topkapı' özel isim, sonu ünlü olduğu için yumuşama yok, ek doğru) → Doğru
  • İzmit'te (doğrusu: İzmit'te, 't' yumuşamaz) → Yanlış
  • İstanbul Boğazı'nda (sonu ünlü, yumuşama yok) → Doğru ama kuralı test etmiyor, bu nedenle en uygun seçenek C'dir.

Doğru cevap C'dir çünkü 'Topkapı Sarayı'nı' ifadesinde özel isme gelen ek doğru yazılmış ve yumuşama olmamıştır, kurala uygundur.

Soru 2

Aşağıdaki dizede ulama yapılabilecek kaç yer vardır?

Kapıyı açıp içeri girdi.

  1. A

    0

  2. 1

    Doğru cevap
  3. C

    2

  4. D

    3

  5. E

    4

Çözüm

Ulama, bir kelimenin sonundaki ünsüz harfin, ardından gelen kelimenin ilk harfi ünlü ise bağlanarak okunmasıdır.

  • Kapıyı (sonu ünlü: ı) ve açıp (başı ünlü: a): Ulama yok, çünkü önceki kelime sonu ünlü.
  • açıp (sonu ünsüz: p) ve içeri (başı ünlü: i): Ulama var (1. yer).
  • içeri (sonu ünlü: i) ve girdi (başı ünsüz: g): Ulama yok, çünkü önceki kelime sonu ünlü.

Toplam 1 ulama yapılabilecek yer vardır.

Soru 3

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcükte ünsüz yumuşamasına aykırı bir kullanım vardır?

  1. A

    A) Kalemimi kaybettim.

  2. B

    B) Yaprağı düşmüş.

  3. C

    C) Kapıyı açtım.

  4. D

    D) Çiçeği suladım.

  5. E) Dolapı temizledim.

    Doğru cevap

Çözüm

Ünsüz yumuşaması, sert ünsüzlerin ünlüyle başlayan eklerle yumuşamasıdır. "Dolap" sözcüğü, eki aldığında "dolabı" olmalıdır; "dolapı" yazımı yumuşamaya aykırıdır. Diğer şıklardaki altı çizili sözcüklerde ya yumuşama yoktur (A, C) ya da yumuşama kurallarına uygundur (B, D).

Ses Bilgisi konusunu uygulamada çöz

Optik'te KPSS Türkçe dersinde ses bilgisi konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.