İçeriğe geç
OptikOptik.
KPSS · Türkçe

Cümlede Anlam İlişkileri Soru Çözümü

Cümlede Anlam İlişkileri, KPSS Türkçe hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

Aşağıdaki iki bağımsız cümleyi birleştirerek aralarında geçerli bir koşul ilişkisi kuran seçeneği bulunuz:

1. Hasta olduğu için okula gelmedi.

2. İlaç alırsa iyileşir.

  1. A

    Hasta olmazsa okula gelir ve ilaç alırsa iyileşir.

  2. İlaç alırsa hasta olmazsa okula gelir.

    Doğru cevap
  3. C

    Hasta olduğu için okula gelmedi, bu nedenle ilaç alırsa iyileşir.

  4. D

    İlaç alırsa iyileşir, bu yüzden okula gelemez.

  5. E

    Okula gelmedi çünkü hasta oldu ve ilaç almak iyileştirir.

Çözüm

Doğru cevap B seçeneğidir. Bu seçenek, "hasta olmazsa okula gelir" ifadesini koşul ("hasta olmazsa") ve sonuç ("okula gelir") olarak birleştirir ve "ilaç alırsa iyileşir" cümlesini ayrıca ekleyerek bir bütün oluşturur. Koşul ilişkisi, bir eylemin gerçekleşmesinin başka bir eyleme bağlı olmasıdır; burada "okula gelme" eylemi "hasta olmama" koşuluna bağlanmıştır. Diğer seçenekler: A) İki koşul cümlesini art arda sıralar ama anlamlı bir koşul ilişkisi kurmaz; C) Neden-sonuç ilişkisi kurar; D) Amaç-sonuç ilişkisi içerir; E) Sadece neden-sonuç ve açıklama ifade eder, koşul ilişkisi yoktur.

Soru 2

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'neden?' sorusuna cevap vardır?

  1. Hasta olduğundan okula gidemedi.

    Doğru cevap
  2. B

    Okula gitmek için erken kalktı.

  3. C

    Yağmur yağarsa pikniğe gitmeyeceğiz.

  4. D

    Ahmet, Mehmet'ten daha hızlı koşar.

  5. E

    Kitabı okuduğunda anlayacaksın.

Çözüm

Doğru cevap A seçeneğidir. 'Hasta olduğundan okula gidemedi.' cümlesinde, okula gidememenin nedeni hastalıktır. Bu nedenle 'Neden okula gidemedi?' sorusuna 'Hasta olduğundan.' cevabı verilir. Diğer seçeneklerde ise farklı anlam ilişkileri bulunur: B seçeneği amaç-sonuç ('hangi amaçla?' sorusuna cevap verir), C ve E seçenekleri koşul ('hangi koşulda?' sorusuna cevap verir), D seçeneği ise karşılaştırma cümlesidir ('nasıl bir karşılaştırma?' sorusuna cevap verir).

Soru 3

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde, neden-sonuç ilişkisi edat (ilgeç) kullanılmadan kurulmuştur?

  1. A

    Soğuk havadan dolayı evde kaldık.

  2. Başarısız olunca çok üzüldü.

    Doğru cevap
  3. C

    İyi not almak için düzenli çalıştı.

  4. D

    Yoğun trafik yüzünden işe geç kaldı.

  5. E

    Sıkıntıdan patlamak üzereydi.

Çözüm

Doğru cevap B şıkkıdır. "Başarısız olunca çok üzüldü" cümlesinde, neden-sonuç ilişkisi "-ınca" zarf-fiil ekiyle kurulmuştur; "başarısız olmak" neden, "üzülmek" sonuçtur. Diğer şıklarda ise neden-sonuç ilişkisi edatlarla ifade edilmiştir:

  • A: "dolayı" edatı
  • C: "için" edatı (burada amaç-sonuç anlamında, ancak edat kullanımı örnekleniyor)
  • D: "yüzünden" edatı
  • E: "-den" edatı ("sıkıntıdan" ifadesi)

Bu soru, neden-sonuç ilişkisinin farklı dil bilgisi yapılarıyla nasıl ifade edilebileceğini analiz etmeyi gerektirir.

Cümlede Anlam İlişkileri konusunu uygulamada çöz

Optik'te KPSS Türkçe dersinde cümlede anlam ilişkileri konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.