İçeriğe geç
OptikOptik.
KPSS · Türkçe

Fiilde Çatı Soru Çözümü

Fiilde Çatı, KPSS Türkçe hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

Hangi cümlede fiil, edilgen çatılı olup sözde özne içermektedir?

  1. A

    Yemekler pişirildi ve servis edildi.

  2. B

    Toplantıda yeni kararlar alındı.

  3. Bu proje uzmanlar tarafından hazırlandı.

    Doğru cevap
  4. D

    Çiçekler sulanmış.

  5. E

    Arkadaşlarımla buluştum.

Çözüm

Doğru cevap C şıkkıdır. 'Hazırlandı' fiili -n eki alarak edilgen çatılıdır. Özne 'bu proje', gerçek işi yapan 'uzmanlar' değil, işten etkilenendir ve sözde özne görevindedir; gerçek özne 'tarafından' edatıyla belirtilmiştir.

Diğer şıklar:

  • A: 'pişirildi' ve 'edildi' fiilleri edilgen çatılıdır ancak sözde özne yoktur, özneler belirsizdir.
  • B: 'alındı' fiili edilgen çatılıdır ancak sözde özne yoktur, özne belirsizdir.
  • D: 'sulanmış' fiili edilgen çatılıdır ancak sözde özne yoktur, özne belirsizdir.
  • E: 'buluştum' fiili dönüşlü çatılıdır, özne işi kendine yapar.

Soru 2

Aşağıdaki paragraftaki cümlelerin çatı özellikleri hangi seçenekte doğru verilmiştir?

Öğrenciler sınavı başarıyla tamamladı. Sorular dikkatle incelendi. Arkadaşlar birbirine sarıldı.

  1. 1. cümle: etken-geçişli, 2. cümle: edilgen, 3. cümle: işteş

    Doğru cevap
  2. B

    1. cümle: etken-geçişsiz, 2. cümle: edilgen, 3. cümle: işteş

  3. C

    1. cümle: etken-geçişli, 2. cümle: etken-geçişli, 3. cümle: işteş

  4. D

    1. cümle: edilgen, 2. cümle: edilgen, 3. cümle: etken-geçişli

  5. E

    1. cümle: etken-geçişli, 2. cümle: edilgen, 3. cümle: dönüşlü

Çözüm

1. cümlede 'tamamladı' fiilinin öznesi 'Öğrenciler' olduğu için etken, nesnesi 'sınavı' olduğu için geçişlidir. 2. cümlede 'incelendi' fiili edilgen çatılıdır çünkü örtülü özne yoktur ve işi yapan belli değildir. 3. cümlede 'sarıldı' fiili işteş çatılıdır çünkü 'birbirine' sözü karşılıklı yapma anlamı katmaktadır.

Soru 3

'Yıkamak' fiili aşağıdaki cümlelerde farklı çatı özellikleri göstermektedir. Hangisinde oldurgan çatı vardır?

  1. A

    A) Anne, bebeği her sabah özenle yıkadı.

  2. B

    B) Araba, dün yağmurda iyice yıkandı.

  3. C

    C) Çocuk, oyun oynarken ellerini yıkadı.

  4. D) Temizlikçi, halıyı derinlemesine yıkattı.

    Doğru cevap
  5. E

    E) Kuaför, müşterinin saçını kısa sürede yıkayıverdi.

Çözüm

Doğru cevap D şıkkıdır.

  • Oldurgan çatı: Geçişsiz bir fiilin geçişli hâle getirilmesi veya geçişli bir fiilin geçişlilik derecesini artırmaktır. Genelde -t, -r, -dır ekleriyle yapılır, ancak burada 'yıkattı' fiili, 'yıkamak' (zaten geçişli) fiilinin ettirgen hâli olarak da görülebilir; fakat KPSS bağlamında, 'yıkattı' fiili oldurgan/ettirgen kabul edilir (işi başkasına yaptırma).
  • Diğer şıklar: A ve C şıkları etken ve geçişli, B şıkkı edilgen, E şıkkı tezlik fiili ('yıkayıverdi') içerir ve oldurgan değildir.
  • D şıkkı: 'Yıkattı' fiili, 'yıkamak' fiilinin oldurgan/ettirgen hâlidir (temizlikçinin işi yapması, halının yıkanması). Bu, diğerlerinden farklı bir çatı özelliğidir.

Fiilde Çatı konusunu uygulamada çöz

Optik'te KPSS Türkçe dersinde fiilde çatı konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.

Ücretsiz başlaApp StoreGoogle Play

Türkçe — diğer konular

Tümünü gör