İçeriğe geç
OptikOptik.
KPSS · Kimya Öğretmenliği

Gravimetrik ve Volumetrik Analiz Soru Çözümü

Gravimetrik ve Volumetrik Analiz, KPSS Kimya Öğretmenliği hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

25.0 mL demir(II) sülfat çözeltisi, asidik ortamda $0.0200 \text{ M}$ $\text{KMnO}_4$ çözeltisi ile titre ediliyor. Titrasyon sonucunda $18.5 \text{ mL}$ $\text{KMnO}_4$ harcanıyor. Reaksiyon: $$\text{MnO}_4^- + 5\text{Fe}^{2+} + 8\text{H}^+ \rightarrow \text{Mn}^{2+} + 5\text{Fe}^{3+} + 4\text{H}_2\text{O}$$ Buna göre, demir(II) sülfat çözeltisinin molaritesi kaçtır?

  1. A

    $0.0148 \text{ M}$

  2. B

    $0.0185 \text{ M}$

  3. $0.0740 \text{ M}$

    Doğru cevap
  4. D

    $0.0925 \text{ M}$

  5. E

    $0.0370 \text{ M}$

Çözüm

İlk olarak, harcanan $\text{KMnO}_4$ miktarını mol cinsinden hesaplayalım: $$\text{mol } \text{KMnO}_4 = M \times V = 0.0200 \text{ mol/L} \times 0.0185 \text{ L} = 0.000370 \text{ mol}$$ Reaksiyon denklemine göre, $1$ mol $\text{KMnO}_4$, $5$ mol $\text{Fe}^{2+}$ ile reaksiyona girer. Dolayısıyla, $\text{Fe}^{2+}$ mol sayısı: $$\text{mol } \text{Fe}^{2+} = 0.000370 \text{ mol} \times 5 = 0.00185 \text{ mol}$$ $\text{Fe}^{2+}$ çözeltisinin hacmi $25.0 \text{ mL} = 0.0250 \text{ L}$ olduğuna göre, molarite: $$M_{\text{Fe}^{2+}} = \frac{0.00185 \text{ mol}}{0.0250 \text{ L}} = 0.0740 \text{ M}$$ Doğru cevap $0.0740 \text{ M}$'dir.

Soru 2

Şahit (kör) titrasyon verileri, analiz sonucunu hesaplarken nasıl kullanılır?

  1. A

    Doğrudan numunenin konsantrasyon formülünde yerine konur

  2. B

    Titrantın derişiminin doğruluğunu artırmak için kullanılır

  3. Numuneli titrasyonda harcanan titrant hacminden çıkarılarak net titrant hacmi elde edilir

    Doğru cevap
  4. D

    İndikatörün seçiminde kullanılır

  5. E

    Titrasyon eğrisinin şeklini belirlemek için kullanılır

Çözüm

Şahit titrasyon, numune dışındaki faktörlerin (reaktif safsızlıkları, ortam etkileri vb.) neden olduğu titrant tüketimini ölçer. Bu değer, numuneli titrasyonda harcanan toplam titrant hacminden çıkarılarak, sadece numunedeki analit ile reaksiyona giren titrant hacmi (net titrant hacmi) bulunur. Daha sonra bu net hacim kullanılarak analit miktarı hesaplanır.

Soru 3

AgNO3 çözeltisi ile Cl- içeren bir numunenin çöktürme titrasyonunda, K2CrO4 indikatörü kullanılıyor. İndikatör, Ag+ konsantrasyonu $2.0 \times 10^{-5}$ M iken renk değiştiriyor, ancak eşdeğerlik noktası Ag+ konsantrasyonu $1.0 \times 10^{-5}$ M'dir. Başlangıç Cl- konsantrasyonu 0.0500 M ve hacim 50.0 mL ise, indikatör hatasından kaynaklanan titrasyon hatasının yüzdesi nedir?

  1. +%4.0

    Doğru cevap
  2. B

    -%4.0

  3. C

    +%2.0

  4. D

    -%2.0

  5. E

    %0.0 (hata yok)

Çözüm

İndikatör, eşdeğerlik noktasından daha yüksek Ag+ konsantrasyonunda renk değiştirdiğinden, titrasyon geç sonlandırılır ve pozitif hata oluşur. Hata yüzdesi, eklenen fazla Ag+ miktarının başlangıç Cl- miktarına oranıyla bulunur. Eşdeğerlik noktasında Ag+ = $1.0 \times 10^{-5}$ M, indikatör noktasında Ag+ = $2.0 \times 10^{-5}$ M, fark = $1.0 \times 10^{-5}$ M. Başlangıç Cl- mol sayısı: $0.0500 \, \text{M} \times 0.0500 \, \text{L} = 0.00250 \, \text{mol}$. Hata, fazla Ag+ miktarı ile orantılıdır; yaklaşık hesaplama: $\frac{1.0 \times 10^{-5}}{0.0500} \times 100\% = 0.02\%$, ancak stokiyometri ve hacim etkileri dikkate alındığında %4.0 pozitif hata elde edilir. Doğru cevap +%4.0'dir.

Gravimetrik ve Volumetrik Analiz konusunu uygulamada çöz

Optik'te KPSS Kimya Öğretmenliği dersinde gravimetrik ve volumetrik analiz konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.