İçeriğe geç
OptikOptik.
KPSS · Biyoloji Öğretmenliği

Moleküler Biyoloji Soru Çözümü

Moleküler Biyoloji, KPSS Biyoloji Öğretmenliği hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

DNA dizisinde, bir timin (T) nükleotidinin sitozin (C) ile değişmesi sonucu, mRNA'da orijinal kodon UAC (Tirozin) yerine UAG oluşmuştur. Bu mutasyonun protein üzerindeki etkisi ne olabilir?

  1. A

    Proteinin amino asit dizisi değişmez, çünkü her iki kodon da aynı amino asidi kodlar.

  2. B

    Bir amino asit değişir, bu proteinin yapısını bozabilir.

  3. Protein sentezi erken sonlanır ve kısa, işlevsiz bir protein oluşur.

    Doğru cevap
  4. D

    Protein sentezi durmaz, ancak çerçeve kayması nedeniyle amino asit dizisi değişir.

  5. E

    Hiçbiri

Çözüm

DNA'daki değişiklik, mRNA'da UAC (Tirozin) kodonunun UAG (stop kodonu) olmasına neden olmuştur. Bu bir anlamsız mutasyondur. Translasyon sırasında, bu stop kodonu ile karşılaşılınca protein sentezi erken sonlanır ve kısa, genellikle işlevsiz bir protein üretilir. Diğer seçenekler yanlıştır: A, sessiz mutasyon için geçerlidir; B, yanlış anlamlı mutasyon için; D ise çerçeve kayması mutasyonları için geçerlidir ve burada tek nükleotid değişikliği olduğu için çerçeve kayması oluşmaz.

Soru 2

Bir bakteriyel genin promotor bölgesi hemen upstream'de bulunur ve RNA polimeraz, -10 bölgesinde (TATAAT kutusu) bağlanır. Verilen DNA dizisi: 5'-...TATAAT...ATG GTC CAG...-3' (anlamlı zincir). Transkripsiyon başlama noktası +1 olarak ATG'nin A'sıdır. Buna göre, sentezlenen mRNA'nın ilk üç kodonu aşağıdakilerden hangisidir? (mRNA 5'→3' yönünde yazılacak, dizilerde ürasil kullanılacaktır.)

  1. 5'-AUG GUC CAG-3'

    Doğru cevap
  2. B

    5'-UAC CAG GUC-3'

  3. C

    5'-ATG GTC CAG-3'

  4. D

    5'-TAC CAG GTC-3'

  5. E

    5'-AUG CAG GUC-3'

Çözüm

Promotor bölge transkripsiyon başlangıcını belirler; +1 noktası ATG'nin A'sıdır, bu da mRNA'da AUG (metiyonin kodonu) olarak başlar. Anlamlı zincir 5'-ATG GTC CAG-3' olduğu için, mRNA aynı dizidedir ancak timin yerine ürasil ile: 5'-AUG GUC CAG-3'. Kalıp zincir kullanılarak sentezlenir, ama anlamlı zincir verildiğinden, mRNA doğrudan ondan türetilir (T→U değişimi). İlk üç kodon AUG, GUC, CAG'dir.

Soru 3

Pre-mRNA işlenmesinde 'splicing' (ekleme) işleminin temel amacı nedir?

  1. A

    mRNA'nın 5' ucuna modifikasyon eklemek

  2. İntronları çıkarıp eksonları birleştirmek

    Doğru cevap
  3. C

    mRNA'nın 3' ucuna poli-A kuyruğu eklemek

  4. D

    RNA polimerazın bağlanmasını sağlamak

  5. E

    Protein sentezi sırasında ribozomun tanınmasını kolaylaştırmak

Çözüm

Splicing işlemi, pre-mRNA'daki intron adı verilen kodlamayan bölgelerin çıkarılması ve ekson adı verilen kodlayan bölgelerin birleştirilmesidir. Bu sayede olgun mRNA oluşur ve protein sentezi için doğru bilgi sağlanır.

Moleküler Biyoloji konusunu uygulamada çöz

Optik'te KPSS Biyoloji Öğretmenliği dersinde moleküler biyoloji konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.