Kalıtımın İlkeleri, KPSS Biyoloji Öğretmenliği hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.
İki bağlı gen arasında krossing over sıklığı %18 olduğuna göre, rekombinant gametlerin oranı nedir?
%9
%18
%36
%82
%100
Çözüm
Rekombinasyon sıklığı, bağlı genler arasında meydana gelen krossing over sonucu oluşan rekombinant gametlerin yüzdesini doğrudan verir. Bu nedenle, krossing over sıklığı $18\%$ ise, rekombinant gametlerin oranı da $18\%$'dir.
X'e bağlı çekinik bir özellik için soyağacı şöyledir: I. kuşakta, I-1 erkek ve etkilenmemiş, I-2 dişi ve etkilenmemiş. II. kuşakta, çocukları II-1 erkek ve etkilenmiş, II-2 dişi ve etkilenmemiş. Tüm bireyler için olası tüm genotipler nelerdir? ($X^H$ normal alel, $X^h$ çekinik alel.)
I-1: $X^H Y$, I-2: $X^H X^H$, II-1: $X^h Y$, II-2: $X^H X^h$
I-1: $X^H Y$, I-2: $X^H X^h$, II-1: $X^h Y$, II-2: $X^H X^H$
I-1: $X^H Y$, I-2: $X^H X^h$, II-1: $X^h Y$, II-2: $X^H X^H$ veya $X^H X^h$
I-1: $X^h Y$, I-2: $X^H X^h$, II-1: $X^h Y$, II-2: $X^H X^H$
I-1: $X^H Y$, I-2: $X^H X^H$, II-1: $X^H Y$, II-2: $X^H X^H$
Çözüm
II-1 etkilenmiş erkek olduğu için genotipi $X^h Y$'dir. Annesi I-2 etkilenmemiş dişi olduğu ve etkilenmiş oğlu olduğu için taşıyıcı olmalıdır, genotipi $X^H X^h$'dir. Babası I-1 etkilenmemiş erkek olduğu için genotipi $X^H Y$'dir. Kız kardeş II-2 etkilenmemiş dişi olduğu için genotipi $X^H X^H$ veya $X^H X^h$ olabilir. Bu nedenle, doğru seçenek tüm olasılıkları içerir.
Marfan sendromu, fibrillin-1 genindeki bir mutasyonun neden olduğu pleiotropik bir hastalıktır. Aşağıdaki ifadelerden hangisi bu genin pleiotropik etkisini en iyi analiz eder?
Sendrom, sadece iskelet sistemini etkiler ve kalıtımı otozomal resesiftir.
Gen mutasyonu, fibrillin proteininin yapısını bozarak, bağ dokusu, göz ve kardiyovasküler sistemde çeşitli anormalliklere neden olur.
Marfan sendromu, eşeye bağlı kalıtımla geçer ve sadece erkekleri etkiler.
Bu hastalık, poligenik etkileşimler sonucu ortaya çıkar ve çevresel faktörlerle ilişkilidir.
Pleiotropi olmadan, sendromun semptomları ayrı genler tarafından kontrol edilir.
Çözüm
Marfan sendromu, FBN1 genindeki mutasyonun neden olduğu otozomal dominant bir hastalıktır. Bu gen, fibrillin-1 proteinini kodlar ve mutasyon, proteinin yapısını bozarak bağ dokuda (iskelet anormallikleri), gözde (lens dislokasyonu) ve kardiyovasküler sistemde (aort anevrizması) çoklu semptomlara yol açar, bu da pleiotropinin tipik bir örneğidir. Diğer seçenekler yanlıştır: A, sadece iskelet sistemini etkilemez ve kalıtım otozomal dominanttır; C, eşeye bağlı değildir; D, poligenik değil, tek gen etkilidir; E, pleiotropi vardır ve semptomlar tek bir genle ilişkilidir.
Optik'te KPSS Biyoloji Öğretmenliği dersinde kalıtımın ilkeleri konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.
