İçeriğe geç
OptikOptik.
KPSS · Biyoloji Öğretmenliği

Komünite ve Popülasyon Soru Çözümü

Komünite ve Popülasyon, KPSS Biyoloji Öğretmenliği hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

Bir popülasyonun logistik büyüme modeline göre büyüdüğünü varsayalım. Büyüme hızı sabiti $r = 0.8 \, \text{yıl}^{-1}$, taşıma kapasitesi $K = 2000$ birey, ve mevcut popülasyon büyüklüğü $N = 1500$ birey ise, anlık büyüme hızı $\frac{dN}{dt}$ yaklaşık kaç birey/yıl'dır?

  1. A

    $80$

  2. B

    $120$

  3. C

    $200$

  4. D

    $240$

  5. $300$

    Doğru cevap

Çözüm

Logistik büyüme denklemini kullanarak hesaplayalım: $$\frac{dN}{dt} = rN \left(1 - \frac{N}{K}\right) = 0.8 \times 1500 \times \left(1 - \frac{1500}{2000}\right)$$. Önce parantez içini hesaplayalım: $1 - \frac{1500}{2000} = 1 - 0.75 = 0.25$. Sonra: $0.8 \times 1500 = 1200$, ve $1200 \times 0.25 = 300$. Dolayısıyla, $\frac{dN}{dt} = 300$ birey/yıl. Bu, popülasyon içi rekabet nedeniyle büyüme hızının nasıl azaldığını gösteren bir örnektir.

Soru 2

Bir popülasyonun üstel büyüme modeline göre artış hızı $r = 0.5$ yıl$^{-1}$ ve başlangıç büyüklüğü $N_0 = 100$ birey ise, 2 yıl sonra popülasyon büyüklüğü yaklaşık kaç birey olur? (Üstel büyüme formülü: $N_t = N_0 e^{rt}$)

  1. A

    $150$

  2. B

    $200$

  3. C

    $250$

  4. $271$

    Doğru cevap
  5. E

    $300$

Çözüm

Üstel büyüme formülü kullanılarak hesaplanır: $$N_t = N_0 e^{rt} = 100 \times e^{0.5 \times 2} = 100 \times e^{1}$$ $e \approx 2.71828$ olduğundan, $N_t \approx 100 \times 2.71828 = 271.828$, yani yaklaşık 271 birey. Bu, popülasyonun kaynak kısıtlaması olmadan hızla arttığını gösterir.

Soru 3

Tür zenginliği ve tür çeşitliliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A

    Tür zenginliği, bir komünitedeki toplam birey sayısıdır.

  2. B

    Tür çeşitliliği, yalnızca tür sayısına bağlıdır.

  3. Tür zenginliği tür sayısını, tür çeşitliliği ise hem tür sayısını hem de bolluk dağılımını ifade eder.

    Doğru cevap
  4. D

    Tür çeşitliliği, en nadir türün bolluğu ile ölçülür.

  5. E

    Tür zenginliği ve tür çeşitliliği ekolojide aynı anlama gelir.

Çözüm

Tür zenginliği (species richness), bir komünitedeki farklı türlerin sayısıdır. Tür çeşitliliği (species diversity) ise hem tür zenginliğini hem de türlerin bolluklarının komünite içindeki dağılımını dikkate alan bir kavramdır. Örneğin, Shannon çeşitlilik indeksi ($H' = -\sum p_i \ln p_i$) ile ölçülür, burada $p_i$ her türün oransal bolluğudur. Bu nedenle, seçenek C doğrudur.

Komünite ve Popülasyon konusunu uygulamada çöz

Optik'te KPSS Biyoloji Öğretmenliği dersinde komünite ve popülasyon konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.