İçeriğe geç
OptikOptik.
YKS · Biyoloji

Solunum Sistemi Soru Çözümü

Solunum Sistemi, YKS Biyoloji hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

Soluk alma sırasında hemoglobinin oksijen bağlaması ile ilgili aşağıdaki olaylar gerçekleşir. Bu olayları kronolojik sıraya diziniz.

I. Alveollere hava girişi ile $O_2$ partial basıncı yükselir
II. $O_2$ kılcal damar kanına diffüze olur
III. $O_2$ hemoglobinin hem grubundaki $Fe^{2+}$ iyonuna bağlanır
IV. Hemoglobinin konformasyonel değişimi diğer $O_2$ moleküllerinin bağlanmasını kolaylaştırır
V. Oksihemoglobin oluşur ve taşınmaya hazırdır

  1. I - II - III - IV - V

    Doğru cevap
  2. B

    II - I - III - IV - V

  3. C

    I - II - IV - III - V

  4. D

    II - III - I - IV - V

  5. E

    V - IV - III - II - I

Çözüm

Soluk alma ile alveollere hava girer ve $O_2$ partial basıncı artar. Yüksek $P_{O_2}$ nedeniyle oksijen diffüzyonla kılcal damar kanına geçer. Kandaki oksijen, eritrositlerdeki hemoglobinin hem grubundaki $Fe^{2+}$ iyonuna bağlanır. İlk bağlanma sonucu hemoglobinin konformasyonu değişir ve kooperatif etki ile diğer oksijen moleküllerinin bağlanma afinitesi artar. Bu şekilde oksihemoglobin oluşur ve dokulara taşınmak üzere hazır hale gelir. Bu süreç, hemoglobinin oksijen taşınmasındaki verimliliğini açıklar.

Soru 2

Bir bireyin kanında, doku kılcallarında karbonik anhidraz enzimi aktivitesi sonucu oluşan bikarbonat iyonu ($HCO_3^-$) konsantrasyonu artmaktadır. Alveol kılcallarında ise ters reaksiyon gerçekleşir. Eğer bir alveol kılcalında $2 \times 10^{-3}$ mol $HCO_3^-$ iyonu $CO_2$'ye dönüşüyorsa, açığa çıkan $CO_2$ gazının hacmi (STP koşullarında) yaklaşık kaç litredir? (STP'de 1 mol gaz 22.4 L)

  1. A

    0.0224 L

  2. 0.0448 L

    Doğru cevap
  3. C

    0.224 L

  4. D

    0.448 L

  5. E

    2.24 L

Çözüm

Alveol kılcallarında, karbonik anhidraz enzimi $HCO_3^- + H^+ \rightarrow CO_2 + H_2O$ reaksiyonunu katalizler. 1 mol $HCO_3^-$ 1 mol $CO_2$ üretir. Verilen $2 \times 10^{-3}$ mol $HCO_3^-$ için $CO_2$ miktarı da $2 \times 10^{-3}$ mol'dür. STP koşullarında 1 mol gaz 22.4 L olduğundan, hacim hesaplanır: $$2 \times 10^{-3} \times 22.4 = 0.0448 \text{ L}$$. Bu nedenle doğru cevap 0.0448 L'dir.

Soru 3

Aşağıdaki durumların hangisinde oksijen-hemoglobin ayrışma eğrisi sağa kaymaz?

  1. A

    Egzersiz

  2. B

    Yüksek irtifa

  3. C

    Ateş (yüksek vücut sıcaklığı)

  4. Alkaloz (pH artışı)

    Doğru cevap
  5. E

    Anemi

Çözüm

Oksijen-hemoglobin ayrışma eğrisinin sağa kayması, hemoglobinin oksijene afinitesinin azaldığını gösterir. Egzersiz, yüksek irtifa, ateş ve anemi durumlarında afinite azalır ve eğri sağa kayar. Ancak alkaloz (pH artışı) durumunda hemoglobinin oksijene afinitesi artar, bu yüzden eğri sola kayar. Dolayısıyla, alkalozda eğri sağa kaymaz.

Solunum Sistemi konusunu uygulamada çöz

Optik'te YKS Biyoloji dersinde solunum sistemi konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.