İçeriğe geç
OptikOptik.
YKS · Biyoloji

Hücresel Solunum Soru Çözümü

Hücresel Solunum, YKS Biyoloji hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

Bir deney düzeneğinde, kapalı bir cam kaba yeşil bir bitki ve bir fare birlikte konulmuştur. Kabın içine KOH (potasyum hidroksit) yerleştirilmiş ve sistem hava geçirmez şekilde kapatılmıştır. Düzeneğe bağlı bir manometre bulunmaktadır. Sistem önce karanlıkta, sonra aydınlıkta bekletiliyor. Bu durumda manometrede gözlenebilecek değişikliklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A

    Hem karanlıkta hem aydınlıkta sıvı seviyesi KOH tarafına doğru yükselir.

  2. B

    Hem karanlıkta hem aydınlıkta sıvı seviyesi fare ve bitki tarafına doğru yükselir.

  3. Karanlıkta sıvı seviyesi KOH tarafına doğru yükselir, aydınlıkta değişiklik olmaz.

    Doğru cevap
  4. D

    Karanlıkta sıvı seviyesi KOH tarafına doğru yükselir, aydınlıkta sıvı seviyesi fare ve bitki tarafına doğru yükselir.

  5. E

    Karanlıkta sıvı seviyesi değişmez, aydınlıkta KOH tarafına doğru yükselir.

Çözüm

Karanlıkta bitki fotosentez yapamaz, sadece solunum yapar. Fare de solunum yapar. Oksijenli solunumda O2 tüketilir ve CO2 üretilir. KOH, CO2'yi absorbe eder, böylece net gaz azalması olur ve manometrede sıvı seviyesi KOH tarafına doğru yükselir. Aydınlıkta bitki fotosentez yapar ve CO2 tüketip O2 üretir. Eğer bitkinin fotosentez hızı, bitki ve farenin toplam solunum hızına eşit ise, üretilen O2 tüketilen O2'ye, tüketilen CO2 üretilen CO2'ye eşit olur. KOH CO2'yi absorbe ettiği için, net gaz değişimi olmaz ve sıvı seviyesi değişmez. Genellikle deneylerde bu denge durumu göz önüne alınır.

Soru 2

Krebs döngüsündeki dekarboksilasyon reaksiyonları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A

    Bu reaksiyonlar ATP üretimini doğrudan sağlar.

  2. $CO_2$ çıkışı ile birlikte NADH üretimi gerçekleşir.

    Doğru cevap
  3. C

    Dekarboksilasyon reaksiyonları sadece oksijen varlığında gerçekleşir.

  4. D

    Her dekarboksilasyon reaksiyonunda FAD indirgenir.

  5. E

    Dekarboksilasyon reaksiyonları krebs döngüsünün başlangıç aşamalarında değildir.

Çözüm

Krebs döngüsündeki dekarboksilasyon reaksiyonları (izositrat $\rightarrow$ alfa-ketoglutarat ve alfa-ketoglutarat $\rightarrow$ süksinil-CoA) oksidatif dekarboksilasyondur; $CO_2$ çıkışı ile birlikte NAD+ indirgenerek NADH üretilir. Bu NADH, elektron taşıma sisteminde oksitlenerek ATP üretimine dolaylı katkı sağlar. Diğer seçenekler hatalıdır: ATP üretimi doğrudan değildir, oksijen varlığı krebs döngüsü için gereklidir ancak reaksiyonlar enzimatik olarak oksijene doğrudan bağlı değildir, FAD indirgenmesi dekarboksilasyon reaksiyonlarında değil süksinattan fumarata dönüşümde gerçekleşir, ve dekarboksilasyon reaksiyonları döngünün orta aşamalarında yer alır.

Soru 3

Aerobik solunum sırasında oksijen eksikliği durumunda, bir insan kas hücresinde hangi süreç devreye girer?

  1. A

    Glikoliz sürekli çalışır ve fazla ATP üretir

  2. B

    Krebs döngüsü oksijensiz olarak devam eder

  3. Elektron taşıma sistemi durur ve laktik asit fermantasyonu başlar

    Doğru cevap
  4. D

    Oksijenli solunum alternatif yollarla sürdürülür

  5. E

    Hücre hemen apoptoz geçirir

Çözüm

Oksijen yokluğunda, aerobik solunumun ETS aşaması çalışamaz çünkü son elektron alıcısı eksiktir. Bu nedenle, hücre ATP üretimini sürdürmek için glikolizi kullanır ve pirüvatı laktik aside dönüştürerek NAD+ yeniler. Bu süreç laktik asit fermantasyonu olarak bilinir ve insan kas hücrelerinde oksijen eksikliğinde görülür.

Hücresel Solunum konusunu uygulamada çöz

Optik'te YKS Biyoloji dersinde hücresel solunum konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.