İçeriğe geç
OptikOptik.
YKS · Biyoloji

Endokrin Sistem Soru Çözümü

Endokrin Sistem, YKS Biyoloji hazırlığında karşına çıkan konulardan biri. Aşağıda bu konudan seçilmiş çözümlü örnek sorular ve adım adım açıklamalar var. Tamamını çözdükten sonra Optik uygulamasında bu konudan daha fazla soruyu yapay zekâ destekli çözümlerle çalışabilirsin.

Soru 1

Sempatik sinir sisteminin aktif olduğu bir durumda, aşağıdaki fizyolojik değişikliklerden hangisi doğrudan adrenalin ve nöradrenalin salınımına bağlı olarak gerçekleşir?

  1. A) Kalp atış hızında artış ve bronşlarda genişleme

    Doğru cevap
  2. B

    B) Mide ve bağırsak hareketlerinde artış

  3. C

    C) Göz bebeklerinde daralma (miyozis)

  4. D

    D) Kan basıncında düşüş

  5. E

    E) Ter bezlerinin aktivitesinde azalma

Çözüm

Adrenalin ve nöradrenalin salınımı, sempatik sinir sisteminin aktive olmasıyla artar ve bu hormonlar "kaç ya da savaş" tepkisini destekleyen fizyolojik değişikliklere neden olur. Bunlar arasında kalp atış hızında artış (kalbe daha fazla kan pompalanması için) ve bronşlarda genişleme (oksijen alımını artırmak için) bulunur. Diğer şıklar ise sempatik aktivasyonla uyumsuzdur: mide ve bağırsak hareketleri azalır (parasimpatik sistemde artar), göz bebekleri genişler (midriyazis), kan basıncı artar, ve ter bezleri aktivitesi artar (terleme).

Soru 2

Aldosteron eksikliğinde kan basıncı ve iyon dengesinde hangi değişiklikler görülür?

  1. A

    Kan basıncı artar, sodyum konsantrasyonu artar.

  2. B

    Kan basıncı azalır, sodyum konsantrasyonu azalır.

  3. C

    Kan basıncı değişmez, potasyum konsantrasyonu artar.

  4. D

    Kan basıncı artar, potasyum konsantrasyonu azalır.

  5. Kan basıncı azalır, potasyum konsantrasyonu artar.

    Doğru cevap

Çözüm

Aldosteron, böbreklerde sodyumun geri emilimini ve potasyumun atılımını artırarak kan basıncını ve iyon dengesini düzenler. Eksikliğinde sodyum geri emilimi azalır, bu hiponatremiye ve su kaybına yol açar, sonuçta kan basıncı düşer. Aynı zamanda potasyum atılımı azalır, hiperkalemi oluşur. Bu nedenle doğru seçenek, kan basıncının azalması ve potasyumun artmasıdır.

Soru 3

Kanda tiroksin (T4) seviyesi düştüğünde, hipofiz ön lobundan salgılanan tropik hormon ve bu hormonun hedef organındaki etkisi aşağıdakilerden hangisinde doğru eşleştirilmiştir? (Negatif geri bildirim mekanizmasına göre değerlendiriniz.)

  1. TSH - tiroid bezini uyararak T4 salgılanmasını artırmak

    Doğru cevap
  2. B

    ACTH - adrenal korteksi uyararak kortizol salgılanmasını artırmak

  3. C

    FSH - ovaryumları uyararak folikül gelişimini artırmak

  4. D

    LH - testisleri uyararak testosteron salgılanmasını artırmak

  5. E

    GH - karaciğeri uyararak IGF-1 salgılanmasını artırmak

Çözüm

Endokrin sistemde homeostazi, negatif geri bildirim mekanizmalarıyla sağlanır. Tiroksin (T4) seviyesi düştüğünde, hipotalamus TRH salgılar, bu da hipofiz ön lobunu uyararak TSH (Tiroit uyarıcı hormon) salgılanmasına neden olur. TSH, hedef organ olan tiroid bezini uyararak T4 salgılanmasını artırır ve dengeyi sağlar. Bu ilişki matematiksel olarak orantılıdır: $\text{TSH} \propto \frac{1}{\text{T4}}$ gibi düşünülebilir. Diğer seçeneklerdeki hormonlar farklı durumlarda aktive olur.

Endokrin Sistem konusunu uygulamada çöz

Optik'te YKS Biyoloji dersinde endokrin sistem konusundan daha fazla soru, anlık AI çözümleri ve konu tekrarı seni bekliyor.